دو درخت: دو سوزني برگ

وحشي، تيشه‌خورده، در برابر باد، آزاد

مرتب، اتوکشيده، سرمازده، کارمند شهرداري

نیازی به فکر کردن نیست، «کامنت بگذارید!»(ناصر فکوهی)

پایگاهی برای ان قلت!

سال نو

محدوده تصور اباما

معرفت‌شناسي و امنيت

کسي که چکش به دست دارد تمايل زيادي دارد که هر چيزي را ميخ بيانگارد.

شايد عبارت فوق را بخاطر دلالتهايي که استعاره چکش دارد، در چارچوب روابط قدرت فهم کنيد، اما در نگاه علوم‌شناختي اين يک ويژگي ذهن آدمي است که به شيوه‌هاي مالوف شناخت عادت مي‌کند و پديده‌هاي نو را بر اساس کليشه تجارب پيشين درک مي‌کند. عبارت فوق يعني کسي که عينک سبز به چشم دارد همه چيز را سبز مي‌بيند. ابزارهاي مفهومي و پيش‌فرضهايي که داريم به مثابه عينک رنگي عمل مي‌کنند و کليشه‌ها شاخته مي‌شوند. گاه ابزارها، گاه غايات، گاه ترس‌ها و گاه آمال و آرزوها نقش عينک يا چکش را برايمان ايفا مي‌کنند. کليشه‌ها در خوش‌بينانه‌ترين حالت مانع درک يگانگي و منحصر به‌فرد بودن پديده‌ها مي‌شوند. اما گاه اين کليشه‌ها چنان رفتار مي‌کنند که درک کليشه‌اي اساسا يک توهم از آب در مي‌آيد. ضرب المثل "مارگزيده از ريسمان سياه‌وسفيد مي‌ترسد" اشاره به کليشه‌اي دارد که در اثر ترس و صدمه ايجاد شده‌است. ذهن و زبان هرکدام از ما پر است از کليشه‌هايي که به آنها آگاهي نداريم. اين معضل شناختي، زماني که از سطح فردي به سطح اجتماعي يا سازماني کشيده‌شود ابعاد گسترده‌تر و مخاطره‌آميزتري دارد. بويژه آنکه جوامع و سازمانها در آگاهي،بازنگري و تغيير کليشه‌هاشان بسيار کندتر از افراد عمل مي کنند.

يک نمونه از کليشه‌هاي دولتي، تروريسم است. بنيادگرايي و جنگ عليه ترور چکشي است که امريکايي‌ها بطور ويژه بدست دارند و آن را توليد انبوه کرده و به شهروندان خود و مخاطبان جهاني نيز فروخته‌اند. هر مسلمان در اين روايت، ريسماني سياه و سفيد است که بايد از او ترسيد حتي اگر خلاف آن ثابت شود. اگرچه از ضرورت عبور از اين کليشه‌ها زياد سخن گفته مي‌شود تنبلي و لختيِ که مخصوص بوروکراسي و سازمانهاست، به ماندگاري کليشه‌ها مدد مي‌رسانند.

در بازبيني روابط بين‌المللي ايراني نيزشاهديم که گزيده‌شدن‌هاي مکرر در طول دوران استعمار و پس از آن، ريسمان سياه و سفيدي از "خارجي" نزد ما ساخته‌است. کليشه توطئه‌گري خارجي حتي اگر خلافش ثابت شود، و مشکوک بودن ارتباط با اتباع غير ايراني حتي در صورت شفافيت، در ارتباطات و امنيت بين‌المللي ما خلل مي آفريند. ما نيز همواره نياز داريم الگوهاي ادراکي‌مان را بازشناسي کنيم تا توان تشخيص تهديد واقعي را از فرصت مسلم بيابيم، تا تحليل مبتني بر عينيات، جاي ساده‌‌سازي بر اساس کليشه‌ها بنشيند.

دارندگي و رانندگي، در کشور بدون ترمز!

شايد اولين چيزي که توجه تازه‌واردها به ايران را جلب مي‌کند رانندگي ماجراجويانه در بزرگراه‌ها و خيابانهاي تهران باشد. شيوه سبقت و مانور اتوموبيلها تا حدود زيادي شبيه حرکت شما در بازيهاي کامپيوتري است. انگار هر چه زودتر به مقصد برسيد حتي يک صدم ثانيه، برنده‌تريد. بهتر است تعداد بيشتري را زير بگيريد و البته اگر زير گرفته‌شديد، چندان مهم نيست. تنها يک جان از جانهاي شما کم مي‌شود. اغلب راننده‌ها بي‌گمان قرار ملاقاتي مهم ندارند؛ اما همه احساس مي‌کنند که به طرز نگران‌کننده‌اي دير است. بايد زود رسيد! اما به کجا؟! معلوم نيست! مطمئن باشيد اگر قرار ملاقات مهمي در ميان باشد، البته همه پشت ترافيک خواهند ماند و بابت ديرکردنشان حتي عذر هم نخواهند خواست.

اگر به سايت اينترنتي اتاق بازرگاني تهران سري بزنيد خواهيد ديد که بر آستانِ درگاهِ آن شعار "تهران: قلب اقتصادي خاورميانه" نقش شده‌است. تهران اگر قلب اقتصادي خاورميانه نباشد، بي‌گمان قلب اقتصاد رو به احتضار ايران، هست. باري رفتار اقتصادي و رقابتي مردم در شريانهاي اين قلب اقتصادي، شبيه‌ترين چيز به رانندگي آنهاست در شريانهاي ارتباطي اين پنجمين کلان شهر آلوده‌ي جهان. اغلب اهالي کسب‌و‌کار، بي گمان برنامه وطرح تجاري روشني ندارند؛ اما همه احساس مي‌کنند که به طرز نگران‌کننده‌اي دير است. بايد زود رسيد! اما به کجا؟! مهم نيست. مهم آنست که بارت را بسته باشي.

با دکتر مسعود درخشان، اقتصاددان، که گپ مي زديم مي‌گفت: "جو غالب سرمايه‌گذاران ما دنبال منافع سريع، زياد و بدون ريسک است و بهمين دليل زمينه‌هاي فساد فراهم مي‌شود. اين سودِ زيادِ سريع و بدون ريسک، مستلزم اين است که دست رقبا را کوتاه کند و انحصار در بازار بوجود بياورد و با مسولان و مديران و کساني که کارشان نظارت است، تباني کند. افراد به دنبال اين نيستند که يک کار بزرگي را براي کشور انجام دهند. افتخارشان اين است که سود سرشار دارند و زن و بچه‌شان را فرستاده اند خارج کشور". درخشان اضافه مي‌کرد که: "من برخورده‌ام با تعداد زيادي از سرمايه‌داران بزرگ که در ايران تنها زندگي مي کنند و همسر و فرزندانشان خارج از کشورند. و اين خيلي مساله است : سرمايه‌داران بزرگي که در ايران تنها هستند. کسي که فرزندانش در ايران نيست و فکرش اين است که فرزندانش را در خارج تامين مالي کند، چطور مي‌تواند به فکر محروميت در کشور باشد؟! نمي‌تواند باشد."

بازگرديم به خيابان‌هاي تهران. چهارراهي را در يک محله سنتي که همه همديگر را مي‌شناسند در نظر بگيريد که چراغ راهنمايي درآن نيست. پليسي هم وجود ندارد که تردد اتومبيلها را کنترل کند. در چنين شرايطي تنها وجدان اخلاقي رانندگان و آشنايي اجمالي آنها با هم است که تسهيل کننده تردد در معبر خواهد بود. حال در نظر بگيريد به علت انفجار جمعيت و مهاجرت و ساخت و ساز و هزار دليل ديگر، اين چارراه در لامکاني شلوغ و پرتردد در دل شهر قرار گيرد؛ در حاليکه وجود آن آشنايي و وجدان اخلاقيِ روستايي هم محل ترديد است. نتيجه روشن است. همه چيز به هم گره مي‌خورد.

فضاي کسب‌و‌کار و اقتصاد ايران از اين چهارراه‌ها و گره‌هاي اخلاقي و حقوقي کم ندارد. خلا قانوني يا قوانين نامناسب و تعلل در بازنگري آنها، شرايط بحراني براي دستگاه قضايي بوجود آورده‌است. رييس قوه قضاييه، در نشست مسولان قضايي درباب شيوع کلاهبرداري از طريق چک بي‌محل مي‌گويد: در كشور ما فرد در بانک سر كوچه تخلف مي‌كند و از شعبه همان بانک در ته كوچه دسته چک جديد مي‌گيرد، با اين شرايط آيا مي توان انتظار داشت كه هجوم پرونده ‌هاي ورودي به محاكم كم شود؟ رييس دستگاه قضايي مي‌گويد چرا بايد در پشت هر معامله‌اي نزاعي هم صورت گيرد؟ وجود اين همه نزاع و درگيري و مخاصمه در جامعه نشانگر آن است كه ساختار اجتماعي جامعه سالم نيست، اين موضوع مي‌تواند امنيت اجتماعي و امنيت قضايي و امنيت اقتصادي جامعه را مخدوش كند، قرار نيست در مقابل هر انتقال سندي يا در مقابل صدور هر دسته چک، ده‌ها نزاع به وجود آيد و دستگاه قضايي نيز به همه اين نزاع‌ها رسيدگي كند." او که آخرين سال از دوران تصدي دهساله خويش در دستگاه قضايي را مي‌گذراند، سال جاري در دستگاه قضايي را سال بهداشت قضايي و حقوقي ناميده است و مي‌گويد "ساختارها بايد با همكاري همه ارگان ‌ها و دستگاه ‌ها طوري تعريف شود كه به ‌پيشگيري از بروز بزه و ناهنجاري بيانجامد!"

اما مساله را تنها نمي‌توان در بعد حقوقي و قانوني آن ديد. در دهه‌هاي پيش نيز همين قوانين ناقص و همين ساختار حقوقي وجود داشت، اما چه چيز باعث تغيير فاحش در روانشناسي اقتصادي مردم ايران، و اين شکل برازنده! از رانندگي و دارندگي شده است؟ شايد نگاهي به اتوبانهاي تهران مساله را روشن کند!

در همان دهه‌هاي پيش تفاوت قيمت گرانبهاترين و ارزان‌ترين اتوموبيل‌هايي که در خيابان مشاهده مي‌شد در حدودي قابل تصور و تحمل براي اقشار مختلف بود. اما امروز قيمت برخي اتوموبيل‌هايي که تعدادشان کم نيست معادل صدسال حقوق يک معلم آموزش و پرورش است که مي تواند ارزانترين اتوموبيل را سوار شود. اين در حالي است که داشتن همان اتوموبيل ارزان براي برخي آرزويي دوردست محسوب مي‌شود.

وزير معزول اقتصاد در دولت احمدي‌نژاد در گزارشي در حضور رهبر انقلاب گفته است:" اختلاف درآمد دهك پايين و بالاى جامعه در ايران ۱۶برابراست و اين درحالى است كه اين رقم در ديگر كشورها نظير ژاپن ۵/۴برابر است." اين تفاوتهاي فاحش باعث مي‌شود که وجدان عمومي جامعه قواعد معقول و معمول ترقي اقتصادي را به رسميت نشناسد و به روياي بستن يکشبه‌ي بار خويش مشغول شود. بماند که بنا به روايت دکتر حسين راغفر تدوينگر نقشه جغرافيايي فقر کشور، 35 درصد از جمعيت 70 ميليون نفري کشور - يعني 24 ميليون نفر- زير خط فقر به سر مي برند.

من فکر مي کنم علت آن شتابزدگي در اتوبانهاي تهران، نگراني از آينده‌ا‌ي مبهم و ناايمن است. اغلب راننده‌ها گويي قرار ملاقاتي با امنيت خاطر گمشده‌شان دارند. همه احساس مي‌کنند که به طرز نگران‌کننده‌اي دير است. بايد زود رسيد!البته شايد!

* * *

آيا رانندگي بدون ترمز احمدي‌نژاد سوار بر قطار بدون سوخت انرژي هسته‌اي، در بزرگراه‌هاي بين المللي، نشاني از نارضايي ايراني‌ها از نابرابري جهاني و ابهام از آينده جهاني شدنِ ناعادلانه است؟!!

پرينتر اضافي خاموش!

مانده بودم که در پاسخ فراخوان سبزها چه بنويسم که از دايره موضوعات مربوط به اين وبلاگ خارج نشوم و دعوت را هم جدي گرفته باشم. فکر کردم درباره ضعف لابيگري فعالان محيط زيست در تصميم‌سازي‌هاي زيست محيطي دولت بنويسم. يا درباره فقدان يک رسانه با نفوذ و تريبون قدرتمند مستقل که موج محيط زيست در کشور را تقويت کند. اما ايميلي که براي شرکت در يک کارگاه آموزشي از دانشگاه فريبورگ دريافت کردم باعث شد راه ساده‌تري پيدا کنم. ذيل نامه که حاوي اطلاعاتي بود که بخاطر سپردنش ضروري مي نمود، بعد از امضا و مخلفات، جمله‌اي به دو زبان انگليسي و فرانسه درج شده بود که پيشنهاد مي کنم فعالان محيط زيست در همه متون ديجيتالشان که دست بدست مي‌شود درج کنند:

"براي حفظ سياره‌مان فقط در صورت ضرورت از اين پيام پرينت بگيريد. سپاسگزارم"

N'imprimez ce message que si nécessaire. La planète vous dit merci.

For the sake of our planet, only print this message if necessary. Thank you.

بعد فکر مي کنم به کاغذهاي مرغوب سربرگهاي جورواجور دولتي که نامه‌ها و رونوشتهاي کم ارزش اداري روي آنها تکثير مي‌شود و گاه کاغذ چرکنويس فرزندان ديوانسالاران مي‌شود. و گاه ابزاري مي‌شود براي هرچه حجيمتر کردن گزارشها و بيلانهايي که رييس و مرئوس مي دانند علت درشتي فونتها و ازدياد فاصله خطوط آنها براي چيست.

بعد فکر مي کنم به فرآيند ناقص بازيافت کاغذ در کشور.

بعد فکر مي‌کنم به ديجيتال‌شدن نمايشي بوروکراسي کشور که همه جا (دستکم بانکها را همه ديده‌اند) چند رونوشت کاغذي از اسناد بايگاني مي‌شود و اگر برق باشد و شبکه وصل و اپراتور نسبتا محترم سرحال، نسخه ديجيتال را هم فراهم مي‌آورند که ما هم پيپرلس بشويم.

پی نوشت توضیحی برای عباس: اگر بدانیم که کاغذ از درخت درست می شود. و پرینتر از کاغذ استفاده می کند. و حفاظت خاک و هوا و لایه اوزون و غیره تا حدودی به وجود درختان منوط است، به نظرم ابهام کمتری در این پست باقی می ماند. پیپرلس شدن بوروکراسی در مقیاس کلان، علاوه بر صرفه جویی در وقت و تسریع امور به صرفه جویی در کاغذ و درخت هم منجر می شود.

فارسي و ترکي(بدون شرح)

نخستين نشريه ترکيه در 14 مي 1832م ظهور يافت که هفته‌نامه‌اي دولتي به سردبيري سلطان محمود دوم سلطان عثماني بود.

قانون مطبوعات سال 1888م. عثماني شامل ممنوعيت ترجمه مطالب از مطبوعات خارجي، ممنوعيت استفاده از نام مستعار، ممنوعيت به‌کار بردن کلمات زير مي‌شد: احزاب، اِشغال، انقلاب، سوسياليزم، ديناميت، قانون، مساوات، و آزادي

در ايران، در پی تدوين قانون اساسي مشروطيت، نخستين شكايت مطبوعاتی را شخص محمدعلی شاه قاجار به دادگاه داد. كسانی به شاه توصيه كردند كه برنده شدن در اين دعوا به همان اندازه براي شخص شاه بد خواهد بود كه بازنده شدن در برابر يك روزنامه نويس پرسروصدا. توافقي حاصل شد كه او شكايت را پس بگيرد و ريش‌سفيدها روزنامه‌نگار جسور را نصيحت كنند كه قدری بيشتر ملاحظه كند.

جهانی شدن لنگ!

مدتی پیش خبر ورود چفیه به بازار مد را در تابناک دیدم. امروز دیدم یک کمپانی لنگهای حمامی که هنوز با قیمت دوهزار تومان می توان از دستفروشها خرید را، تجاری کرده و احیانا از امروز فردا برای خرید لنگ مجبور خواهیم بود به دبی سفر کنیم و سوغات بیاوریم. کاربردهای مختلف لنگ جهانی شده به عنوان روسری، دستمال گردن و غیره را می توانید در سایت شرکت مزبور ببینید. خدا را چه دیدی شاید باراک حسین اوباما که دیگر در میان سیاستمداران ایرانی خودی تلقی می شود، همین لنگ را به پرچم ایالات متحده تبدیل کرد

تاکسی

سوار می شوم و مقصد را می گویم. می پرسد شما هم در آن دانشگاه درس خوانده اید؟ به لبخندی که گویی خالی از خردلی شرمساری نیست تایید می کنم. شروع می کند خلاصه کتابهایی را که خوانده برایم توضیح می دهد و با اعتماد به نفس تمام راجع به وضعیت ایران تحلیل هایی ارایه می دهد. از آن میان به اقتصاد سیاسی ایران نوشته کاتوزیان اشاره می کند که مجبور می شوم بر گردم و چهره اش را خوب برانداز کنم. از اینکه گوشی پیدا کرده که به حرفهایش اهمیت می دهد، برقی هست از شوق درچشمانش . می گوید من یک تئوری دارم به نام تئوری "حماقت حاکمان" و خوب توضیح می دهد که هر کس به قدرت می رسد به مرور بر حماقتش افزوده می شود. میان حرفها می فهمم که زمان دکتر مجتهدی، در مدرسه البرز درس خوانده و به خودم می گویم اثر آموزش متوسطه ی خوب را ببین و بخت ناموافق را!

می گویم یک سوال از تو دارم. شما که با تاکسی توی شهر می چرخی چه شناختی از مردم ایران داری؟ ایرانی ها چطوری اند؟ بی تردید پاسخ می دهد ایرانیها یک خودبزرگ بینی خیلی خیلی زیاد دارند در حالی که هیچ چیز نیستند و روی این کلمه هیچ، مکث و تشدید می گذارد. می برم و محوطه دانشگاه را نشانش می دهم. کرایه دوبرابری از من می گیرد و تا به خود بیایم رفته است.

رسول ملاقلی پور به مثابه متن: حاشیه ای هویت شناختی بر یک مجلس یادبود

1- متونی که ما ایرانیان بر اساس آنها هویت فرهنگی و اجتماعی و فردي‌مان را می خوانیم، و متون جدیدی که تولید می کنیم، گرانبار از اسطوره‌اند. یعنی میل داریم که هرچه بیشتر چنین باشد. این یعنی که فرآیندهای ناخودآگاه در معناسازی هویتی‌مان بر فرآیندهای آگاه می چربد. اينکه بدانيم چه نوع اساطيري را در اين فرآيند به کار مي گيريم بخشي از آگاه شدنمان به اين فرآيند است.

2- برساختن انسانهای اسطوره ای نقش برجسته ی کتیبه ی هویت ماست. حتي هويت سازماني و اداري مان: پارسال که به موزه کليساي وانک در اصفهان رفته بودم چند دقيقه‌اي مبهوت طرح کاغذ سربرگ در يک نامه رسمي شاه عباس بودم. بر صدر اين صفحه تذهيب شده قابي با حواشي گل و مرغ و اسليمي نقش شده بود و من انتظار داشتم در دل قاب، عنواني که نشاني از اين سازمان حکومتي باشد قرار گيرد. مثلا سلسله‌ي جليله ي صفويه، پادشاهي چنين و چنان يا.... اما تنها نام مبارک شاهنشاه به عنوان نماد هويت رسمي انتخاب شده بود. سازمانهاي ما هنوز که هنوز است بيش از آنکه از اهداف و استراتژيها و تاريخچه‌شان هويت بگيرند از روسايشان هويت مي‌گيرند. سازمان‌ ما زود رنگ رييسش مي‌شود. غرض اينکه اشخاص براي ما متن هويتي‌اند.

3- بر همين مبنا مباحثات اجتماعي ما بر اساس تفسيرکردن اشخاص اسطوره‌اي مان سامان مي‌يابد. نه گفتگو در باب مسايلي مشخص و استراتژيهاي گوناگون حل آن مسايل. هنوز که هنوز است جناح هاي راست و چپ در کشور ما مشروعيت نظرگاه‌هايشان را در تفسيري خاص از امام مي‌جويند. امام متن هويتي است و هرکس مي کوشد منافع خويش را در آن متن بيابد و امام خود را نقش زند.

4- اشخاص ديگر نيز به فراخور جايگاه اجتماعي و تاثيري که نهاده‌اند امکان تبديل شدن به متن هويتي را مي‌يابند و دستمايه‌ي اسطوره‌سازي و داستان‌پردازي هويتي مي شوند. به ويژه پس از مرگشان. زندگي متني اين آدمها پس از مرگشان آغاز مي‌شود. مرگ، آدمهای واجد این شرایط را از حاشیه به متن می آورد و به اندازه ظرفيتهاي معنا‌پذيري شان، از انسان بودن به سمت افسانه بودن برمی کشد. قابليت برخي تاريخي و گويي ابدي است مثل امام حسين يا حافظ. و قابليت برخي کوتاه مدت‌تر. همين قابليت است که باعث مي‌شود هنوز بازتفسير شريعتي موضوعيت داشته باشد. همين قابليت در مرتضي آويني بود که پس از فقدانش به نشاني از هويت فرهنگي براي جماعتي از غرب‌ستيزان و علاقمندان به روايت دفاع مقدس بدل شد و مرتضايي اسطوره‌ي برساخته شد. دیشب در مجلس يادبود رسول ملاقلي‌پور به دعوت ابراهيم حاتمي کيا، تفاسير کم‌جان و کمرنگ اما گونه‌گوني که از او شد، قابليتهاي او براي متن شدن را لااقل در يک محدوده جمعيتي و زماني خاص عيان کرد:

5- سينماگران بر جستجوگري اجتماعي او و اينکه بدنبال طرح دردها و دغدغه‌هاي اجتماعي با زباني تلخ و صادقانه است تاکيد داشتند. البته با چاشني نوستالژي ايام جنگ. اينجا ملاقلي پور کسي بود که رودربايستي نداشت و حرفش را مي‌زد. اينجا او اسطوره‌ي اعتراض و اصلاح‌جويي به سبک ايراني است. در بيان ابراهيم فياض وجواد طوسي، ديگر سخنرانان اين جلسه، او بدل به نشاني از روح عدالت‌طلب و آنارشيگر ايراني شد که مي خواهد خود با پرخاش‌جويي عدالت را اقامه کند. اين معنا را در بيان محسن رضايي به شکلي نمادين مي‌توان يافت: جناب سردار با عباراتي بي آداب و ترتيب گفت من گاهي به رسول به شوخي مي‌گفتم در هر صنف و طايفه‌اي آدم لات وجود دارد که حرفش را بي‌پرده مي‌زند، اما هنرمندان را فکر نمي‌کردم. تو لات جماعت اهل هنر هستي.( درباره فرهنگ لاتي و لوطي‌گري اينجا را نگاه کنيد)

سياستمداران از جمله شهردار تهران که سخن گفتند او را هنرمند انقلابي متعهد دانستند. پيام تسليت رهبر انقلاب نيزبر اين معنا تاکيد داشت.

برخي نيز ازداستان‌هاي پيش‌گفته اسطوره زدايي مي‌کردند. خانم مسني ميان جمعيت بود که با حالتي متاثر مي‌گفت از هنرپيشه هاي قديمي فيلمفارسي است و خيلي ربطي به دفاع مقدس ندارد اما امروز نيرويي او را به اينجا کشيده‌است. گلشيفته فراهاني با چشمي اشک آلود از اين گله کرد که ما برخي چيزهاي ملاقلي پور را نمي‌گوييم يا نديده‌ايم. انگار بخواهد بگوید که ملاقلي‌پوردر نظر او يک هنرمند انقلابي يا معترض اجتماعي نيست. ملاقلي پور براي او کسي بود که طبق خاطره ای که نقل کرد، براي شاد کردن کودکان بي‌سرپرست از چارچوبهاي اجتماعي بيرون مي‌زند و براي دل خود و بچه‌ها ترکي مي‌رقصد، رقصیدنی.

ظرفيت براي بلندنظري

هفته گذشته استيون کال عضو دموکرات شوراي سياست خارجي ايالات متحده مهمان دانشگاه بود. او همزمان رييس برنامه جهاني افکار عمومي نيز هست. در خلال سخنراني تاکيد برآن داشت که دولت جمهوري‌خواه در عراق گير افتاده و ما بر آنيم که نظر مردم عراق در مورد خروج يا عدم خروج امريکايي‌ها بايستي عملي شود و نه هيچ سياست ديگر. او ادامه داد که بررسيهاي ما نشان مي دهد که نظر مردم عراق اين است که امريکايي ها بايد به مرور و طبق زمانبندي خارج شوند.

پرسيدم شما در برنامه‌ي ديپلماسي عمومي هزينه زيادي براي شکل‌دهي به افکار عمومي در خاورميانه مي‌کنيد. خودتان دوست داريد مردم عراق چطور فکر کنند؟

گفت: توان ما در شکل دادن به افکار عمومي مردم جهان بسيار اندک است. ما در اين زمينه فقيريم.

بعد از جلسه سوال هميشگي ام از ميهمانان خارجي را با اندکي تغيير پرسيدم: شما به عنوان يک امريکايي به چه چيز افتخار مي‌کنيد و از چه چيز شرمنده هستيد؟

گفت ما بعد از جنگ جهاني دوم امکان سيطره بيشتري بر جهان و ايجاد يک امپراطوري را داشتيم اما چنين نکرديم و تا حد زيادي مطابق ارزشهايمان عمل کرديم. اين يک چهره امريکاست. چهره ديگر امريکا هم قلدر مآبي است که شما ممکن است بوش را مظهر آن بدانيد. امريکا اين دو چهره را دارد و من به اولي مفتخر و از دومي شرمسارم. امريکا ظرفيت نظرگاه‌هاي بلند را دارد و من به اين مفتخرم.

united states has the capacity for great visions

نام من ایران است

محرم و فرهنگ-سوم-خويشتن جمعي ايراني

ايراني وارث حسين

در افسانه‌ي مفاخر که يکي از شيوه هاي اسطوره پردازي خويشتن ملي است، افراد و ملتها خود را با شخصيت اسطوره‌اي هم‌ذات مي‌پندارند و شخصيت اسطوره‌اي مشت نمونه خروار ملت تلقي مي‌شود. در روايت عاشورا توسعه‌ي استعاره‌ي اکنون به مثابه روز عاشورا، کشور به مثابه کربلا، و مردم به مثابه ياران حسين‌بن‌علي(ع) بر اساس يکي از احاديث صورت گرفته‌است و عاشورا را به آيينه‌اي براي ديدن موقعيت کنوني در آن و امام حسين و يارانش را به آيينه‌اي براي ديدن خويشتن بدل مي‌کند. شايد شريعتي موثرترين صورت‌بندي از فرمول امتداد تاريخي رويدادکربلا تا اکنون و استعاره گرفتن آن براي توصيف وضعيت کنوني را ارايه داده‌باشد.

حسين وارث آدم

حسين در نظر شريعتي وارث و پرچمدار اهالي حق در جنگ عليه باطل در طول تاريخ است. حسين وارث آدم ، وارث نوح،ابراهيم، موسي، عيسي، و محمد است: "کربلا يک صحنه از صحنه‌هاي نبرد پيوسته واحدي است که در جبهه‌هاي مختلف و نسلها و عصرهاي مختلف و در طول تاريخ از آغاز تا حال و در آينده جاري است". او پيوند با عاشورا و حسين را نوعي تجديد عهد و پذيرش مسووليت اجتماعي اهل حق در تمام تاريخ تفسير مي کند:"حسين پس از اينکه همه عزيزانش را در خون مي بيند و جز دشمن و کينه‌توز و غارتگر در برابرش نمي بيند، فرياد مي‌زند که آيا کسي هست که مرا ياري کند و انتقام کشد؟"هل من ناصر ينصرني" مگر نمي داند که کسي نيست او را ياري کند و انتقام گيرد؟ اين سوال، سوال از تاريخ فرداي بشري است و اين پرسش از آينده است واز همه ماست. و اين سوال انتظار حسين از عاشقان را بيان مي‌کند". او مسوليت اجتماعي در قبال کشور را نيز با مفهوم شهادت پيوند مي دهد و امام حسين را اسوه ايفاي چنين مسوليتي برمي‌شمارد. در نظر او شهيد حياتبخش جامعه‌ي روبه زوال است:" در چنين روزگاري است که مردن براي يک مرد، تضمين حيات يک ملت است...".

تداوم اين سبک روايت‌پردازي تاريخي-اجتماعي را مي‌توان در روايت مرتضي آويني از هشت‌سال دفاع مقدس ديد که پس از انقلاب با پخش از طريق مستند روايت فتح از تلويزيون، توانست همداستاني قاطبه مردم ايران از آن روايت، و بسيج ملي و مذهبي آنها براي حضور در جبهه هاي "نبرد حق عليه باطل" را بر انگيزد. هم اين روايت بود که استعارات"حسيني‌بودن" و "زينبي بودن" را براي هويت‌بخشي به آحاد مردان و زنان ايراني در جريان و پس از جنگ را زبان‌زد مي‌ساخت. نظم گفتار او گاه چنان به شريعتي نزديک است که عبارات شريعنتي نظير اين را گاه از او نقل مي‌کنند:"... در نبرد هميشه تاريخ...همه صحنه‌ها کربلاست، همه ماه‌ها محرم و همه روزها عاشورا... بايد انتخاب کند يا خون را يا پيام را. يا حسين بودن را يا زينب بودن را...آنان که رفتند کاري حسيني کردند و آنها که ماندند بايد کاري زينبي کنند وگرنه يزيدي‌اند."

استعاره‌ي امام براي مديريت کشور

در بيان امام خميني نيز هويت انقلابي و ضد استبدادي ملت ايران کاملا با روايت عاشورا گره خورده است: "ما ملتي هستيم که با همين گريه‌ها يک قدرت دوهزاروپانصدساله را از بين برديم." استعاره گرفتن عاشورا براي بيان موقعيت انقلاب نيز در بيان او مشاهده مي‌شود: "...روزهايي که برما گذشت عاشوراي مکرر بود و ميدانها و خيابانها و کوي و برزنهايي که خون فرزندان اسلام در آن ريخت، کربلاي مکرر....". باري به نظر من، امام پيش و بيش از آنکه روايتگر چنين روايتي باشد خود بخشي از اين روايت و در نقطه‌ي کانوني آن قرار داشت. شخصيت فرهمند او به عنوان يک مرجع تقليد، معلم اخلاق و عرفان و يک رهبر سياسي، افزون بر سيادت و سالخوردگي اش و در کنار سبک زندگي ساده و اسطوره‌اي اش همه شرايط را براي قرار گرفتن او در کانون اين روايت، و به کارگيري استعاره‌ي پيامبر و بويژه امام در موردش فراهم مي‌ساخت. به کارگيري استعاره‌ي يزيد در تعبير"صدام يزيد کافر" براي ناميدن صدام در خلال جنگ تحميلي نيز مويدي بر اين جايگاه بنيانگذار انقلاب در روايت مذکور است.

ياران آخرالزماني اباعبدالله و رسالت جهاني آنان

"ديگري" يا ستم‌پيشگان و يزيديان در روايت‌پردازي مطهري، شريعتي و امام عبارت بود از استبداد داخلي يا استعمار خارجي و نظام سلطه بين الملل. مطهري صريحا در حماسه حسيني، نخست‌وزير رژيم صهيونيستي، موشه دايان را شمر امروز مي‌داند. در روايت‌پردازي آويني از دفاع مقدس، جبهه مقابل نه صدام و حزب بعث، بلکه کل تمدن تکنيکي و مدرن غرب و نظام سلطه‌ي برآمده از آن بود. روايت شريعتي تا حد زيادي استبداد و سرمايه‌داري را هدف قرار مي‌داد و همه اينها در جهت تحقق عدالت اجتماعي مد نظر بود. اما روايت عاشوراي آويني با آنکه فرزند روايت شريعتي به لحاظ نوع پردازش است بدان جهت که از نقادي سيد احمد فرديد از تمدن غرب نيز آبشخور داشت، تمدن مدرن غرب و سامان امروزين جهان را جبهه مقابل مي دانست.

اين عبارات آويني کاملا مولود نظم گفتار شريعتي است: "و تو اي آنکه در سال شصت و يکم هجري هنوز در ذخاير تقدير نهفته بوده‌اي و اکنون، در اين دوران جاهليت ثاني و عصر توبه بشريت پاي به سياره زمين نهاده‌اي، نوميد مشو که تو را نيز عاشورايي است و کربلايي که تشنه خون توست و انتظار مي‌کشد تا تو زنجير خاک را از پاي اراده‌ات بگشايي و از خود و دلبستگي هايش هجرت کني و به کهف حصين لازمان و لامکان ملحق شوي و فراتر از زمان و مکان، خود را به قافله سال شصت و يکم هجري برساني و رد رکاب امام عشق به شهادت رسي...".. هم آويني بود که استعاره "ياران آخرالزماني اباعبدالله" را براي اشاره به بسيجيان که به انجام ملي‌ترين نقش يعني دفاع از مرزهاي کشور مشغول بودند، ساخت و پرداخت. اين استعاره به باورپذيرترين شکل ممکن در سياق تاريخي خويش، روايتگر آن است که دفاع از مرزهاي ملي به مثابه جهاد در رکاب امام حسين(ع) است. در نظم گفتار آويني روايت جهاد امروز در رکاب اباعبدالله(ع) با روايت ياري امام‌زمان(ع) در هم مي‌آميزد، و رسالت تغيير سرنوشت جهان و تمدن مدرن براي فرزندان اين مرز و بوم و بسيجيان ترسيم مي‌گردد. گفتار نخستين برنامه روايت فتح با عنوان شب عاشورايي چنين آغاز مي شود:

"نزديک غروب مي‌شود و تو گويي تقدير زمين از همين حاشيه اروندرود است که تعيين مي‌گردد. و مگر براستي جز اين است؟ بچه‌ها آماده و مسلح، با کوله‌پشتي، پتو و جليقه‌هاي نجات، در ميان نخلستانهاي حاشيه اروند، آخرين ساعات روز را به سوي پايان خوش انتظار طي مي‌کنند. اينها بچه‌هاي قرن پانزدهم هجري قمري هستند؛ هم آنان که کره‌ي زمين قرن‌هاست انتظار آنها را مي‌کشد تا بر خاک بلا ديده‌ي اين سياره قدم گذارند و عصر ظلمت و بي‌خبري را به پايان برسانند...عصر بعثت ديگرباره‌ي انسان آغاز شده‌است و اينان مناديان انسان تازه‌اي هستند که متولد خواهد شد؛ انساني که خداوند بار ديگر توبه‌ي او را پذيرفته و او را بار ديگر برگزيده‌است...."

پنداشت چنين رسالتي در روايت هويت جمعي ايرانيان آن سالها را کاملا بايستي در فضاي پيروزي پس از انقلاب و علاقه به صدور انقلاب و رساندن پيام رهايي‌بخش آن به جهان جديد فهم کرد. افسانه‌ي رسالت جهاني نيز يکي از شيوه‌هاي اسطوره‌پردازي خويشتن جمعي است که در آن ملتها خود را حامل رسالتي تاريخي براي جهان مي‌پندارند. هم بر اساس اين پندار است که امريکاييها برنامه صدور دموکراسي را از رسالتهاي ملي خويش مي‌دانند.

در بازگشت به رويدادهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي و چگونگي شکل‌گيري روايت عاشورايي هويت جمعي توجه به کشتگان سالهاي آغازين انقلاب ضروري است. شهيد دانستن شخصيتهاي ملي که پس از انقلاب در حين انجام مسووليت کشته شدند و در اوج آنها تشبيه اعضاي حزب جمهوري اسلامي در انفجار دفتر حزب به شهادت 72 تن از ياران امام حسين(ع) از نقاط اوج رواج اين روايت در نقش زدن خويشتن ملي آن سالهاي ايرانيان است.

عاشورا، سرود و پرچه ملي

سرود ملي و پرچم دو نمونه از مهمترين نمادهاي پروژه‌ي ملت‌سازي‌اند. نشانه‌ي الله در ميان پرچم جمهوري اسلامي تاکيد بر اسلامي بودن هويت ملي است و هم معنا کردن رنگ قرمزِ پرچم با مفهوم شهادت در کتب درسي، روايت‌پردازي هويت ملي عاشورايي در اين بخش را کامل مي کند. در بخش پاياني سرود ملي دوم جمهوري اسلامي ايران، ميان مفهوم شهادت و دولت جمهوري اسلامي ايران پيوند برقرار شده‌است:"شهيدان پيچيده در گوش زمان فريادتان: پاينده ماني و جاودان، جمهوري اسلامي ايران".

استعاره‌ي ايران به مثابه کربلا و تاريخ معاصر به مثابه روز عاشورا به عنوان ميراث مطهري و شريعتي در ذهن و زبان سخنوران و زعيمان پس از انقلاب باقي ماند و مکرر شد. در برخي از اين کاربردها، گاه "ديگري" و ستم‌پيشگان، نه استبداد داخلي و نه سلطه‌ي خارجي، که پاره‌هايي از هويت داخلي بودند.

فرهنگ و محرم-دو-خویشتن ملی

روایتگری خویشتن جمعی بر اساس داستان عاشورا

روايت‌گران هويت، آفرينشگران فرهنگي‌اند که دم گرمشان در دلها مي‌گيرد و مردمان با پذيرش استعارات و نظم گفتارشان با روايت ايشان همداستان مي‌شوند و زندگي فردی و جمعی شان را از پنجره‌ي مفاهيم ايشان مي‌بينند. در پردازش روایت خویشتن ايراني بر مبناي داستان عاشورا تني چند از روشنفکران و رهبران ديني نقشي اساسي داشته‌اند. از آن ميان بايستي به مرتضي مطهري و علي شريعتي در دهه پنجاه هجري شمسي، علاوه بر بنيانگذار انقلاب، و نیز مرتضي آويني به عنوان کساني که کلام و قلمشان در انديشه ديني و اجتماعي اين کشور اثرگذار بوده‌است اشاره کرد.

مطهری و دوگانه‌ي قرباني و قهرمان

مطهري به ضرورت روايت‌پردازي توسعه‌ي ملي بر اساس داستان عاشورا تاکيد ويژه و صريح دارد: " اگر اين کشور بخواهد اصلاح بشود، اگر بخواهد در جاده ترقي بيفتد، در جاده تعالي بيفتد، در جاده علم بيفتد، در راه صنعت بيفتد، در راه حريت و آزادي‌خواهي بيفتد، بهترين راه و نزديک‌ترين راه-اگر نگويم راه ديگري نيست- بهترين راه و نزديکترين راه همين است که از همين احساسات صادقانه مردم درباره حسين‌بن‌علي که حقيقت دارد و واقعيت دارد و درباره‌ي شخصي است که شايسته اين احساسات است و صاحب يک مکتب بسيار بزرگ و عالي است، استفاده کنيم". او در جاي ديگر ريشه‌ي اصلي عقب‌افتادگي و ضعف ملت ايران را در بحران هويت مي‌داند و مي گويد: "خسران شخصيت بالاترين خسران‌هاست، ترسها، زبوني‌ها، بردگي‌ها، چاپلوسي‌ها، توسري‌خوريها همه مولود باختن شخصيت است" و تصريح مي‌کند که ملت ايران، احساس هويت و شخصيتشان در پيوند با آموزه‌هاي امام حسين مي‌تواند شکل بگيرد: "شخصيت دادن به يک ملت به اين است که به آنها عشق و ايده‌آل داده شود و اگر عشق‌ها و ايده‌آلهايي دارند که رويش را غبار گرفته است، آن گرد و غبار را زدود و دومرتبه آن را زنده کرد... ملتي شخصيت دارد که حس استغنا و بي‌نيازي در او باشد. اين‌هاست درسهايي که از قيام حسين‌بن‌علي بايد آموخت". مطهري در صورتبندي آنچه شخصيت دادن به يک ملت بر اساس آموزه‌هاي حسين‌بن‌علي مي‌خواند، مي‌کوشد تا وجه حماسي داستان عاشورا را در مقابل وجه تراژيک آن برجسته‌سازد و "حسين به مثابه قهرمان" را جايگزين "حسين به مثابه قرباني" يا "حسين مظلوم" در انديشه ايراني سازد. او نسبت به انتخاب وجوه تراژيک و برجسته‌سازي جنايات و مصيبت‌هاي کربلا واکنشي به‌شدت منفي دارد و نقل تراژيک رويداد عاشورا، و قرباني دانستن شهداي آن‌را ظلم مضاعف به حسين مي‌داند. انديشناکي مطهري از برجستگي استعاره‌ي قرباني در ذهن ايرانيان به وضوح از سراسر کتاب "حماسه‌ي حسيني" هويدا است. او بر آن‌است زماني‌که ايراني وجه حماسي عاشورا را درک کند، شخصيتي مستغني و بي نياز خواهد يافت. او بدين‌ترتيب داستان توسعه‌نيافتگي ملي را روي ديگر روايت تراژيک، و روحيه وابستگي ملي را روي ديگر سکه‌ي استعاره‌ي قرباني مي‌داند.

تداوم روايت قرباني و قهرمان

من فکر می کنم برجسته‌سازي وجه حماسي در روايت پردازي مطهري و اندک کساني که دنبال او رفتند، آنقدرها نتوانست وجه تراژيک عاشورا در فرهنگ عمومي ايرانيان را کمرنگ کند و حسين شهيد کماکان "مظلوم" ماند و روی دیگر سکه ی قربانی که قهرمان باشد را مهدی موعود(ع) در اندیشه ی ایرانی نقش زد(نگاه کنید به یادداشت دکتر کاشی:تراژدی و حماسه). باري اين کوشش‌ها بي تاثير هم نبوده‌است و نمود آنها را مي‌توان در شعارهاي "خودباوري و خودکفاييِ" ملتِ قهرمان و انقلابي و پيشتر مظلوم ايران در دهه شصت و اين اواخر در نهضت انرژي هسته‌اي محمود احمدي‌نژاد ديد. طرفه آنکه روايتگر استغنا و مقاومت هسته‌اي در اين مقطع که با تشبيه آن به نهضت ملي‌شدن نفت، لعابي هرچه ملي‌تر به اين ماجرا داد علي لاريجاني شاگرد و داماد مطهري بود. گاه اين استعاره‌ي قهرماني، با افسانه‌ي نبوغ ملي در روايت‌پردازي‌هاي سياستمداران ايراني همپوشاني پيدا کرده‌است که نمود بارز آن را باز هم مي‌توان در "حماسه‌ي مقاومت هسته‌اي"، شعارِ "ما مي‌توانيم" و تاکيد بر پيشرفتهاي علمي "جوانان نابغه‌ي ايراني" مشاهده کرد.

به شريعتي و آويني هم خواهم پرداخت.

فرهنگ و محرم - یک

واژه عاشورا را در جستجوی گوگل می زنم. از آن میان می بینم موسسه بین المللی نظارت بر صلح و رواداری فرهنگی در مدارس گزارشی تحقیقی در 312 صفحه در باب نگرش به "دیگری" و "صلح" در کتب درسی ایران دارد که دیدن آن جالب است. فصل هشتم به مفهوم شهادت اختصاص دارد و جملات آغازین آن روایتگر زندگی کردن دانش آموزان ایرانی در فضایی خونین است(نسخه پی دی اف). یکی از نقدهایی که همواره به جامعه شناسان و مردمشناسان دین بویژه با رویکردهای ساختارگرا وکارکردگرا وجود داشته، این بوده است که خود افراد مورد مطالعه و دین ورزان با معانی مورد استنباط محققان همدلی ندارند و اصولا چنین برداشتهایی را سوء تفاهم می دانند. با این وجود رویکرد شناختی در مطالعات دینی، نقش فرآیندهای ناخودآگاه را در رفتارهای دینی برجسته می داند و توافق نظرگاه افراد مورد مطالعه با دریافت محقق از آن نظرگاه را به چیزی نمی گیرد.

میان ماه من تا ماه گردون

Endowed Chair in Global Islam:

His Highness Sheikh Dr. Sultan Bin Mohammad Al-Qassimi, a member of the Supreme Council of the United Arab Emirates and ruler of Sharjah, has donated $1M to McMaster University for an endowed chair in Global Islam. The chair will begin in the fall of 2009 and will be a joint appointment with the Institute on Globalization and the Human Condition and another department in the Humanities of Social Sciences. For more info: http://www.thespec.com/News/Local/article/277052

بسازو بفروش فرهنگي: تاملي درباب استعاره مهندسي براي فرهنگ

در زبانشناسي شناختي، دو جور استعاره داريم:

استعاره‌اي که فقط يک وجه مشابهت را بين دو چيز بازنمايي مي‌کند، استعاره‌اي بيشتر توصيفي است و براي تاکيد بر جنبه‌اي خاص از معنا به‌کا رمي رود. مثلا وقتي فرهنگ به تور ماهيگيري تشبيه مي شود، غرض توصيف وجهي از فرهنگ است که کنترل نرم و نامحسوس رفتارهاي اجتماعي را به عهده دارد، بي آنکه ماهيها بفهمند. يا وقتي فرهنگ به هوا تشبيه مي‌شود توصيف حياتي بودن اين مقوله و ضرورت پاکيزه نگهداشتن آن مدنظر است. يا وقتي گفته مي شود "فرهنگ مثل درخت گردو است سالها طول مي‌کشد تا ميوه‌اش ظاهر شود" توصيف خصلت تدريجي بودن تغييرات فرهنگي مدنظر است و تلويحا گفتن اينکه در فرهنگ نمي شود انقلاب کرد.

استعاره‌اي که بيش از يک وجه مشابهت را بازنماست، امکان تبديل شدن به يک الگوي نظري را پيدا مي کند و به طور بالقوه استعاره‌اي نظريه‌ساز است. تا جايي که بياد دارم بعد از انقلاب چهار استعاره‌ي نظريه‌ساز در فضاي فرهنگي و رسمي کشور مطرح شده‌اند:

• تغيير فرهنگ به مثابه تغيير قدرت سياسي ( انقلاب )، که جابجايي و تصفيه، تبعيد و اعدام و درگيري و زندان و تظاهرات و هياهو و شور و شوق دارد.
• عرصه فرهنگ به مثابه ميدان جنگ، و بحران هويت فرهنگي به مثابه تک خوردن در جنگ. و برنامه ريزي فرهنگي به مثابه پاتک. که خودي و غير خودي. شبيخون و تهاجم و شکست و پيروزي و فرمانده و نيرو و خاکريز و دشمن دارد.
• عرصه فرهنگ به مثابه بازار و فرهنگ به مثابه کالا و خدمات. که بسته بندي، بازاريابي، مشتري و توليدکننده، درآمد و کارآفريني، و صادرات و مصرف و غيره دارد.
• عرصه فرهنگ به عنوان محيط ساختمان و بنا که بايد نقشه استاندارد و مهندسي داشته باشد.

استعاره‌ي نظريه‌ساز مهندسي، دوسالي است که در دستور کار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرادارد. صرف به کار گيري چنين استعاره اي و جايگزيني آن با استعاره‌ي جنگ يا استفاده از آن در کنار استعاره‌ي جنگ، نشان از آن است که کشور به اين نتيجه رسيده است که رفتارهاي فرهنگي و اجتماعي ايرانيان پاسخگوي نيازهاي برنامه‌ريزي و توسعه کشور نيست، و تناسبي با آرمانهاي مورد ادعاي کشور ندارد و لازم است در خصوص کنترل رفتارهاي فرهنگي، مداخله‌ي منظم و متمرکزي صورت بگيرد. در خصوص ميزان و امکان يا مطلوبيت مداخله و تمرکز در کنترل فرهنگي و اجتماعي بحث بسيار کرده‌اند و من بنا و صلاحيت سني و سياسي ورود به آنها را ندارم. اجمالا فکر مي‌کنم هر کاري که صورت انجام پذيرفته است، لاجرم امکان آن هم وجود داشته‌است و بهتر است به‌جاي بحث فلسفي در امکان و استحاله ي مداخله‌ي فرهنگي به بررسي و نقد تجارب و نتايج بپردازيم.

بساز و بفروشي فرهنگي

پيشنهاد فعلي اين است که اگر قرار است مفاهيم ساختمان و مهندسي را به خاطر ويژگيهاي معنايي که در خصوص کنترل و تمرکز و برنامه ريزي و زمانبندي در اختيار مي‌گذارد، براي توصيف و برنامه‌ريزي فرهنگ به‌کار بگيريم بهتر است فرهنگ را به مثابه شهر در نظر بگيريم تا فرهنگ را به مثابه خانه. ساختن خانه کار بساز و بفروش است اما ساختن شهر ....دست کم کار يکنفر نيست. شهرسازي، امري پيچيده، چند تباري وبسيار متغيره و حساس است. شهر معمولا از عدم ساخته نمي شود و وجود دارد و بازسازي و اصلاح تدريجي مي شود، به خلاف خانه که زمين خالي را مي سازند. در شوراي انقلاب فرهنگي آقايان مهندس و مديريت خواندگاني هستند که پارادايم مهندسي فرهنگي را با کمک الگوهاي نخ‌نماي دانش مديريت استراتژيک، نقش مي زنند و پيش مي‌برند. مشکلي که دانش ارجمند اما تنک مايه‌ي مديريت در کشور ما دارد برآورد بيش از حد تواناييها و مدعيات بزرگ است. آنها کشور را به مثابه يک سازمان مي‌بينند و قواعد و فرمولهايي را که براي درک و تحليل يک سازمان به‌کار مي گيرند را براي کشور نيز قياس مي‌کنند. درک موثري از پيچيدگي و پوياييهاي کشور به عنوان مجموعه‌اي از سيستمهاي پيچيده و متداخل و متزاحم در ايشان نيست و با ساده‌سازي مفرط براي کشور برنامه‌مي ريزند.

از لحاظ الگوهاي مورد استفاده و نوع نگاه، همانقدر که يک بساز بفروش مي تواند براي مهندسي و شهرسازي تهران برنامه‌ريزي و راهکار ارايه دهد يک مدير مي تواند براي کشور برنامه فرهنگي بريزد. فروکاستن شهر به يک خانه يا در خوشبينانه‌ترين حالت به مجموعه‌اي از خانه‌ها، همانقدر در تحليل ناصواب است که فروکاستن سامانه‌هاي متداخل و متزاحم فرهنگي کشور به يک سازمان. بنابراين اتفاق بدي که در مورد استعاره مهندسي فرهنگي در حال وقوع است ساده‌سازي آن و فروکاستن معناي مهندسي به بسازبفروشي است. کاش اگر قرار است مهندسي صورت بگيرد، آقايان شورا به خصلت چند تباري و چندرشته‌اي بودن مسايل فرهنگ اشعار بيابند و تجربه هاي تلخ را مکرر نکنند.

آیا برای امنیت، آزادی و آینده ای روشن آماده اید؟

به کاسبی هوشمندانه ی این سایت برای فروش تابعیت دومینیکا به ایرانیان نگاه کنید: نشانگان تمام آنچه تصور می شود تابعیت ایرانی از آن بی بهره است را می توان در صفحه ی این سایت دید. یاد مدعای محمد نهاوندیان افتادم که جهانی شدن را بزرگترین چالش جمهوری اسلامی می داند. یاد دیالوگ هواپیماربای فیلم ارتفاع پست می افتم که برای هشت ساعت کار، هشت ساعت تفریح، و هشت ساعت استراحت، هواپیمای سرنوشت خویش را ربود.

تورم نشانه‌ها در سفره‌ي ايراني

پريشان‌گويي در حاشيه اين مطلب نشانه: خوردن و خوراندن براي ما، ابزار مهمي براي بيان فرهنگي است. نه اينکه براي فرهنگ‌هاي ديگر نباشد. اما براي ما به سبب هزار اما و اگري که در باب اباحه يا حليت گونه‌هاي مختلف بيان فرهنگي داريم خوردن که خوشبختانه امري مباح است، محمل متراکمي از اين نياز به بيان فرهنگي و بازنمايي اجتماعي‌ شده است. يکي از مهمترين راه‌هاي گذران فراغت شبانه در تهران رستوران رفتن است. و باز کردن رستوراني که کالايي متفاوت ، حتي‌المقدور غريب و عجيب و با نشانه‌هاي هويتي گوناگون عرضه کند، ‌هنوز از سودآورترين کسب‌و‌کارها در اين شهر است. در گذشته اينکه بستني را از اکبر مشتي در تجريش و اين روزها از بسکين‌رابينز در مثلا ميرداماد، حليم را از ديگري در زعفرانيه و کله‌پاچه را ... بخري به لحاظ اجتماعي هويت‌آفرين است. ميزان تراکم نشانه‌هاي هويتي روي غذا براي ما در حد تورم است. آنقدر که شايد هيچگاه مزه‌ي غذا را نفهميم.

اطعام در همه فصول فرهنگي سال(نوروز، محرم و صفر، ماه رمضان) يکي از مهمترين ابزارهاي احراز هويت اجتماعي افراد است. وجود شما به لحاظ اجتماعي به ميزان توان شما در اطعام نسبت مستقيم دارد.اين وضعيت گاه به گونه‌اي کاريکاتوري در برخي بوم‌ها رخ مي‌نمايد. يکي از دهات دامغان هست که در روز عاشورا تمام خانه‌هاي ده بلااستثنا غذا مي‌دهند. انبوه. غذا را که مي‌خورد؟ معلوم است از شهرها و استانهاي مجاور مي‌روند و گاه در چند منزل در چند وعده مشغول فعاليت فرهنگي مي‌شوند. اينکه مي‌گويم اطعام و لفظ ميهماني را نمي‌گويم براي تاکيد بر نقش غذا در آن است. در خيلي فرهنگ‌ها غذا نقش محوري در مناسکي به نام ميهماني ندارد. تعاملات دو و چندنفره، رقص يا رفتار آييني ديگر، يا نطق‌هايي به مناسبت، نقشي مهم در ساخت مناسک ميهماني دارند. اما در مناسک ميهماني ايراني، اطعام و آداب آن، رنگها، کيفيت طبخ و تبار مواد مصرفي در آن و در يک کلام سفره، نقشي اساسي دارد. تمام هويتهاي سني، جنسيتي، سلسله مراتبي و غيره در حاشيه اين متن چيده مي‌شوند. ما گرايشي شديد داريم که زندگي را در قالب سفره ببينيم. به کرات کاربرد استعاره‌ي سفره را در کلام سخنگويان مختلف رصد مي‌کنم: ما همگي در ماه رمضان بر سر سفره‌ي الهي هستيم. از سفره معنوي اساتيد اخلاق بهره مي‌بريم. دفاع مقدس سفره‌اي بود که هر کس به قدر ظرفيت خويش از آن بهره برد. ما همه سر سفره‌ي نفت نشسته‌ايم. پول نفت را سر سفره‌ي مردم مي خواهيم ببريم.... فکر کن به سفره‌ي هفت‌سين، سفره‌ي عقد، سفره‌ي ابوالفضل و سفره‌ي بي‌بي سه‌شنبه غيره، اصلا ما هر امر خيري را در قالب سفره مي‌بينيم. خيريه‌هاي ما به ندرت شکلي غير از سفره دارند و گاه شکل مدرسه يا بيمارستان پيدا مي‌کنند. اين در حالي است که خيريه‌ها در فرهنگ‌هاي ديگر اشکال بسيار متنوع‌تري دارند.

شايد روانبودن يا شايع نبودن گونه‌هاي ديگر بيان فرهنگي است که باعث تورم سفره‌ها مي‌شود. و سفره را به استعاره‌اي توصيفي براي بسياري پديده‌هاي فرهنگي اجتماعي و اقتصادي تبديل مي کند. نمي دانم گرسنگي چه نقشي در اين ميان دارد.

جوان گرایی

با آقای عبدخدایی رایزن فرهنگی سابق ایران در آرژانتین در باب عدم انباشت تجارب در کشور و تکرار آزمون های خطا سخن می گفتیم. می گفت وقتی به آرژانتین رفتم با وزیر فرهنگ آن کشور جلسه ای گذاشتم. به محض اینکه برای اولین بار مرا دید با تعجب و استنکار و قدری پرخاش گفت که تو چرا انقدر جوان هستی. گفتم جناب وزیر من چهل و دو سال دارم و چهره ام جوان نشان می دهد. گفت برای کشور کهنی مثل ایران چهل و دو سال خیلی جوان است. دوباره توضیح دادم که ما تازه انقلاب کرده ایم و الخ. گفت بله انقلابها همیشه جوان ها را روی کار می آورند.

جنگ و فرهنگ

آگاهي فرهنگي در ارتش امريكا، پروژه ايست كه در دانشگاه براون در جريان است و به ابعاد فرهنگي جنگ و صلح در نقاط بعد از اشغال مي‌پردازد.

لبخند رايگان

قبل از عيد وبلاگ حامد دوست قديمي‌ام را مي‌خواندم كه از ديدن يك آدم خل‌وضع در دانشكده‌شان متعجب شده بود. يك ازبچه‌هاي دانشكده‌شان در ميامي تابلويي بالاي سرش گرفته بود كه روي آن نوشته بود" فري هاگ"و در محوطه دانشگاه مي‌چرخيد. اين داستان مربوط به يك جنبش تقريبا جهاني است كه به جنبش بغل‌كردن مجاني معروف شده‌است. هدف اصلي اين جنبش هديه حال خوب و يك احساس بهتر به غريبه‌ايست كه نمي‌شناسي. به اين فيلم كه انتشار آن در يوتيوب موجي جهاني در اقبال به اين جنبش ايجاد كرد نگاه كنيد( براي آنها كه نمي توانند ببينند: فيلم مرد جواني را با مقوايي كه با دست بالاي سر گرفته نشان مي دهد. مرد در پياده‌رو خيابان راه مي‌رود و آغوش خود را به عابران هديه مي‌دهد و رهگذران به مرور به او مي‌پيونددند. روي مقوا نوشته شده بغل مجاني. موسيقي روي فيلم با عنوان "همه مثل هميم" يادآورشعر بني‌آدم اعضاي يك پيكرند سعدي است. اگر يوتيوب را نمي‌توانيد ببينيد اين را ببينيد). اين هم وب‌سايت رسمي اين جنبش هست كه فيلمها وعكسهاي طرفداران آن در سراسر دنيا را مي‌توان آنجا ديد. همينطور داستان عملي شدن اين ايده توسط بنيانگذار آن. در مقاله ويكيپديا اطلاعات و پيوندهاي مفصل‌تري دراين‌باره هست. روز دهم سپتامبر يعني نوزده شهريور غير از 7/7/2007 ، يكي از روزهايي است كه به عنوان روز جهاني بغل كردن رايگان اعلام شده است.

شايد تصور اين ايده در فرهنگ ما قدري فكاهه يا غلو آميز به نظر برسد. اين از آن رو نيست كه ما دوست داشتن همگان را و عشق بي‌خواهش به انسانها را روا نمي‌داريم. بلكه از آن روست كه بازداري كامل احساس در عرصه عمومي و تاحدي نيز در عرصه خصوصي، در فرهنگ ما ارزشي پايدار است. اگر كسي به من بگويد چه حيف، مي‌گويم بي آنكه مقوايي بالاي سرت بگيري به غريبه‌ها لبخند بزن. بگذار اين همه ناآرامي و تنش كه در خيابان مي‌بيني رنگي از التيام بيابد.

IAMCR

سخنراني‌هاي هفته گذشته انجمن بين‌المللي تحقيق در رسانه و ارتباطات در كنفرانس ساليانه‌شان و درباره جهاني‌شدن را ببينيد

اخلاق ايراني/خداوكيلي

داستان اول/ موتوري از فاصله اندك سمت راست تاكسي پارك شده با جدول مي‌خواهد با سرعت رد شود كه در تاكسي باز مي‌شود و... ترق....به خير گذشت. طبق قانون موتوري در خصوص خسارت وارده به خود و تاكسي مقصر است به اين دليل غير بديهي كه نبايد از سمت راست سبقت گرفت. راننده تاكسي در مورد سلامت مسافر ضامن است چون بايد موارد را قبل از پياده شدن او چك كند. حالا ببين موتوري و راننده تاكسي يقه مسافر را گرفته بودند كه ياالله بايد خسارت مادوتا را بدهي و قيل و قال و كش‌مكش. مسافر مي‌گويد كه به پليس زنگ بزنند اما آن دو طفره مي‌روند و مي‌خواهند حقشان را نقدا بگيرند، چون از نتيجه نظر پليس كاملا آگاهند. وقتي مسافر زيربار نمي‌رود راننده موتور يعني مقصر اصلي جمله جالبي مي‌گويد: من با قانون كار ندارم اما خداوكيلي، وجدانا تقصيرِ تو (مسافر) بود.

داستان دوم/ يكي از حضرات كه عمدتا سوابق اجرايي و مديريتي داشته، مي‌شود معاون پژوهشي يك موسسه مطالعاتي. طرحي پژوهشي براي ارزيابي در شورا مطرح مي‌شود و...ترق ...تا اينجاش كه به خير گذشته. طبق روال، اعضاي گروه‌هاي تخصصي كه موضوع بهشان موبوط است بايستي نظر اوليه و اصلي را روي طرح بدهند و به تصويب شورا برسانند. اعضاي مربوطه با ادبيات رشته خودشان توضيحاتي در خصوص قابل قبول بودن طرح مي‌دهند. معاون با لب و لوچه آويزاني كه حاكي از تسليمي اجباري است جمله جالبي مي‌گويد: من كه در اين زمينه تخصصي ندارم اما خداوكيلي سعي كنيد يه كار بدردبخوري باشه.

داستان سوم/در گفتگوهاي روزمره‌ي بعضيها نيز كه نگاه كني مي‌بيني براي بيان اعتبار هرنوع داوري اخلاقي و زيبا‌شناختي از خداوكيلي و وجدانا بهره مي‌برند مثلا خداوكيلي فيلمش خيلي باحال بود. وجدانا تقصير من نبود و....

چهارم/مفاهيم خداوكيلي ، وجدانا، بالاغيرتا و خدايي‌اش و ... براي من نشاني از بحران هنجاري و بي‌قاعدگي در ارزشهاي اخلاقي و اجتماعي ايراني است. اخلاقيات در طيفي ميان وجدان و قانون قراردارند. وجدان ناظر به دريافت دروني و فردي اشخاص است و قانون ناظر به جنبه بيروني رسمي و حقوقي با الزام قضايي. و اخلاقيات در ميان ايندو. اخلاقيات بي آنكه جايي نوشته شده باشند و به لحاظ قضايي الزام آور باشند، چندان هم جنبه دروني و فردي ندارند و محصول توافق جمعي بر سر قواعد كار و ارتباط اند هرچند از اين توافق تخطي شود. نظام‌هاي درست قانون‌گذاري چيزي را كه هنوز در اثر گفتگو و توافق اجتماعي در زمره اخلاقيات در نيامده ، به قانون تبديل نمي‌كنند. اخلاقيات پشتوانه قانون است و وجدانيات پشتوانه اخلاقيات. وقتي كانادا كشيدن سيگار در اماكن باز عمومي را ممنوع مي‌كند مدتها كار تبليغاتي و گفتگوي اجتماعي، اين ممنوعيت را به يك توافق جمعي تبديل كرده، آنگاه الزام قانوني مي‌آيد. براي همين است كه قانون ممنوعيت استفاده از نامهاي خارجي غذاها در رستورانهاي تهران كه ديروز از راديو شنيدم مسخره به نظر مي‌آيد. توافقي درباره آن نيست.

بي‌قاعدگي در ارزشهاي اخلاقي كه مي‌گويم يعني اينكه در همان مرحله وجدانيات باقي مانده‌ايم و توان توافق بر سر اخلاقيات را نيافته‌ايم چه رسد به قانون گرايي. در داستان اول، كه داوري‌اي قانوني لازم بود،آن موتوري، در رد قانوني كه پشتوانه توافق جمعي را ندارد، توجيه اخلاقي خود را در وجدان نداشته‌اش مي‌جويد و خدا را وكيل مي‌گيرد. چاره ديگري نيست. او راست مي‌گويد. در داستان دوم كه داوري علمي و تخصصي بر اساس رويه‌هاي سنت‌شده در يك ديسيپلين علمي نياز است، آقاي معاون كه در فرآيند آن توافقات و رويه‌ها قرار نداشته ناگزير مجبور مي‌شود پلاستيك وجدانش را باز كند. خب حق دارد. در گفتگوهاي روزمره كه قواعد روشني براي گفتگوي اجتماعي و داوري اخلاقي و زيباشناختي وجود ندارد نيز، اشخاص به‌جاي ارجاع به آن قواعد و استدلال بر اساس آنها براي دفاع از موضع خود به وجدان فردي خويش و برانگيختن همدلي و همرايي مخاطب بر اساس وجدان متوسل مي‌شوند. خدايي‌اش جالب نيست؟

ما پر از رابين‌هوديم/بخش دوم

اول- اگر مي‌توانستيد پول ثروتمندان را بدزديد بدون آنكه دستگير بشويد و به كسي صدمه‌اي بزنيد و آن را به فقرا بدهيد تا از گرسنگي و فلاكت نميرند، آيا اينكار را مي‌كرديد؟ در فلسفه‌ي اخلاق اين پرسشي نتيجه‌گرايانه است. بر مبناي سنت نتيجه‌گرايي درستي و نادرستي فعل اخلاقي را از روي نتايج آن بهتر مي‌توان تشخيص داد.

دوم- آيا شما اخلاقا وظيفه داريد بگذاريد آن پول پيش صاحبش باشد يا اينكه وظيفه داريد آن را به نيازمند واقعي به آن بدهيد؟ و اين پرسشي است با همان مضمون اما بر مبناي سنت فضيلت‌گرايي. بر اين مبنا درستي و نادرستي رفتار اخلاقي در قياس با قواعدي جهان‌شمول تعيين مي‌شوند.

با اندكي تامل به وضوح مي‌بينيد كه به احتمال زياد به اين دو سوال به شكل مشابهي پاسخ نمي دهيد.

ما اكنون مي‌دانيم كه داوريها و ملاحظات اخلاقي نمي‌توانند فارغ از مناسبات قدرت در نظر آيند. در شرايط نابرابري مطلق در قدرت، قواعد اخلاقي شكل و شمايل ديگر مي يابند و معاني‌شان ديگرگون مي‌شود و اخلاقي ثانوي شكل مي‌گيرد كه در جهت عكس مناسبات جاافتاده‌ي قدرت است. نگاه فضيلت‌گرايانه به اخلاقيات حامي استقرار نظم اخلاقي موجود است و نگاه نتيجه‌گرا مي‌تواند پشتوانه‌ي قواعدي ديگرگون در شرايطي نابرابر باشد. اما اين نابرابري چقدر بايد باشد تا جواز عدول از اخلاقيات توسط عادلان صادر شود؟!

آنگاه كه فرودستان و فرادستان در شرايط قابل رقابتي قرار دارند، دست كم به طور ذهني، هركدام جاي خويش را در روايت اجتماعيِ مبادلات ارزشي مي‌يابند. اما وقتي رقابت ناممكن مي‌نمايد، فرودستان شروع به تنظيم قواعدي جديد مي‌كنند كه از نظرشان اخلاق حقيقي همآن است. تا بدين وسيله در واقع يا خيال خويشتن را درموضعي فرادست بيابند.

مهمترين نقد اين نوع مواجهه با اخلاقيات در پاسخ به اين پرسش صورت مي‌گيرد كه آيا اين عدول از قواعد اخلاقي در نهايت، يعني در درازمدت به نفع فرودستان تمام خواهد شد؟

رسيدن به اجماع اخلاقي در پاسخ به اين سوال يكي از ضرورت‌هاي اخلاقي ما براي توسعه است و ابعاد آن تنها به رعايت يا عدم رعايت قوانين مالكيت معنوي محدود نمي‌شود. مثلا آيا دولت اخلاقا حق دارد در سطح ملي به عنوان رابين هود عمل كند؟ كجا و به چه ميزان؟ معمولا در گفتمان دولتهاي عدالت‌محور و گرايش‌هاي چپ چنين عملكردي به لحاظ درستيِ اخلاقي بديهي فرض مي‌شده است. با جدي‌شدن فرآيند خصوصي‌سازي و اجراي اصل چهل‌و‌چهار پرسش‌هاي متنوع اخلاقي در حوزه‌ي اقتصاد براي دولت وجود خواهد داشت كه بيشتر آنها از همين مساله‌ي پايه ريشه مي‌گيرند. مباحثات صورت گرفته در فلسفه اخلاق اقتصادي حتي با رويكردهاي نتيجه محور، ديگر اجازه نمي‌دهد كه در مورد بداهت درستي رفتار رابين‌هود ساده‌انگارانه خوش ‌بين باشيم.

پي‌نوشت اول: يادم افتاد رابين هود در جنگل زندگي مي‌كرد انگار از شهر پرنس‌جان اخراج شده بود.اخراجي‌هاي ده‌نمكي را كه حتما ديده‌ايد كدام اخراجي‌ها را؟ هم ببينيد. به نظرم بر همين قياس مي‌توان از اخراجي‌هاي ديگر نيز سخن گفت. فكر مي‌كنم همين حس اخراجي‌بودن فراگير در فرهنگ ايراني است كه مانع يك گفتگوي پايدار اجتماعي ميان‌ما مي‌شود.

پي‌نوشت دوم: ياد آن مستشار بيگانه افتادم كه زمان خروج از تهران گفته بود ملتي كه ده مليون دزد دارد، هيچگاه رشد نمي‌كند. ده مليون اگر عدد را درست بگويم جمعيت آن موقع كشور بوده است. فكر كردم در اين ماجراي مورد اشاره‌ي مستشار ملت نقش رابين‌هود و فقرا را توامان بازي مي‌كنند. حق ستاندني است و آنها خود به اجراي روزمره‌ي عدالتي كه سر و تهش معلوم نيست، در جنگلي پر از رابين‌هود اقدام مي‌كنند.

رابين‌هودِ سايبر/بخش اول

• نوشين ] - [ يكشنبه ۱۲ فروردين ۱۳۸۶ - 14:01 ]

  بايد سرتا پاي شما رو طلا گرفت.وقتي وزارت علوم به فكر اين دانشجوهاي بدبخت نيست وجود افرادي مثل شما مثل آب تو صحراي كربلا مي مونه!

  [ حسين ] - [ دوشنبه ۲۰ فروردين ۱۳۸۶ - 12:03 ] - اقا كارتون خيلي درسته.فقط ميگم دوست دارم

  [ جوادي ] - [ جمعه ۱۷ فروردين ۱۳۸۶ - 12:55 ] - واقعا ازتون متشكرم. من 4 تا تز دكتري در سطح عالي و مفيد تونستم از اين سايت بر دارم كه خيلي بدرد تز دكتري خودم خورد. بازم ممنون و متشكر

  - [ پنج شنبه ۱۶ فروردين ۱۳۸۶ - 20:20 ] - بابا خيلي مخلصيم. دستت درست.

  [ حسن مجد ] - [ پنج شنبه ۱۶ فروردين ۱۳۸۶ - 17:11 ] - با سلام مطمئن باشيد حتما دعا گوي شما خواهيم بود با كمال تشكر

  [ كاوه ] - [ شنبه ۱۱ فروردين ۱۳۸۶ - 10:48 ] - عيدت مبارك تا امثال شما وجود دارند آدم فكر مي كند كه ايراني با مرام هم هنوز وجود دارد

  [ مصطفي ] - [ يكشنبه ۲۷ اسفند ۱۳۸۵ - 14:18 ] - سلام دوست عزيز . من قدر زحمات پر ارزش شما رو مي دونم و دست شما رو مي بوسم ... اميدوارم كه در سايه لطف خداوند مهربان شاد و سلامت باشيد .

  [ علي آقامحمدي ] - [ شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۸۵ - 19:41 ] - اگر امكان دارد پسورد دانشگاه مك‌مستر را بگذاريد.

  [ نيما ] - [ پنج شنبه ۲۴ اسفند ۱۳۸۵ - 23:43 ] - با سلام من پسوردهايي مي خواهم كه به الزوير و كمبريج دسترسي داشته باشم. خيلي متشكرم

  اينها نمونه‌اي از كامنتهايي است كه در وبلاگ دهكده مي‌بينيد. اين وبلاگِ فوق العاده، با در اختيار گذاشتن كلمه‌ي عبور صدها بانك اطلاعاتي در دانشگاه‌هاي مختلف، امكان دسترسي رايگان به منابع پژوهشي را فراهم مي‌آورد كه به طور معمول بايستي خريداري شوند. بي‌گمان كساني كه آن سوي آبند، و با مفاهيمي مثل مالكيت معنوي آشنايي دارند، هيچ تعبيري جز سرقت دسته‌جمعي اطلاعات از اين داستان نخواهند داشت، اما اغلب مراجعه كنندگان به اين وبلاگ، نويسنده‌ي وبلاگ دهكده را يك آدم با مرام و كار درست مي‌دانند، قريب به اتفاق ما نيز با اين كامنتها همدليِ صادقانه داريم. رابين‌هود از ثروتمندان ميدزدد تا به فقرا بدهد. براستي دشواري داوري اخلاقي درباره رفتار رابين‌هود از كجا ناشي مي‌شود؟ چرا ما گاه اين رفتار را عادلانه و ستودني مي‌يابيم؟

  بگذاريد نخست به نشانه‌ها و معاني مندرج در اين وبلاگ نگاه مختصري بياندازيم:

  1- برجستگي هويت‌جويي ايراني-اسلامي:

  نويسنده دهكده‌ مي‌گويد:" ...از اول هم هدفم از راه اندازی این وبلاگ ارایه اطلاعات رایگان به هموطنانم بود نه اینکه از این راه بخواهم پول در بیارم. خوشحالم که از این راه حتی یه قرون هم پول در نیاوردم و هر چی هم که هزینه کردم نتایج مثبتی رو داشته. فقط تمام هم و غم ما همه ایرانی ها توی این وضعیت عجیب و غریب مملکت باید این باشه که اگه هیچ کشوری دلش به خاطر ما نسوخته ما خودمون دلمون به خاطر هم دیگه بسوزه و به همدیگه به هر شکل ممکن ولو با ایثار مال و وقت هم که شده کمک کنیم تا از این وضعیت عقب ماندگی نجات پیدا کنیم. پشت این اسکناس های ۵۰۰۰ هزار تومانی یه جمله جالبی از پیامبر بزرگ اسلام ( صلی الله و علیه و آله و سلم) نوشته شده که خیلی هامون شنیدیمش ولی من ضمن خداحافظی صحبتم رو با همون جمله زیبا به پایان می برم و امیدوارم که این وبلاگ یکی از ابزارهای تحقق صحبت پیامبر ما باشه:اگر علم و دانش در ستاره ی ثریا باشد مردانی از پارس به آن دست می یابند." اين ويژگي را در ادامه هم مي‌توان ديد. او خط فارسي را پاس مي‌دارد و مي نويسد:" سلام. در صورت هر گونه تماس با مدير وبلاگ لطفاً آن را به زبان فارسي ( نه انگليسي و نه فينگليش) بنويسيد". در عين حال در نخستين پست سال جديدش تنها آيات سوره‌ي حمد را نوشته است:" بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين* الرحمن الرحيم* مالك يوم الدين* إياك نعبد وإياك نستعين* اهدنا الصراط المستقيم* صراط الذين أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم ولا الضالين" گويي خدمت خود را با نماز خواندن عجين مي‌داند. طولاني‌ترين پست وبلاگ وصيتنامه‌ي اينترنتي منسوب به داريوش كبير به فرزندش هست. در صدر اين پست نوشته: "این وصیت نامه رو گذاشتم تا هم اقدام غربیها رو در توهین به ایرانی ها محکوم کرده باشم و هم اینکه بدونیم که چی بودیم و الان چی شدیم. شاید این انگیزه ای باشه تا خودمون رو دوباره به اوج اقتدار برسونیم. من که به نوبه خودم دارم تلاش می کنم امیدوارم که شما هم تلاش خودتون رو بکنید"

  پستهاي كوتاه و بدون جلب توجه به نويسنده:

  رابين‌هودِ دهكده ناشناس است. زياد صحبت نمي‌كند و اصل مطلب را مي‌گويد. مثلا اين پست:"سلام این لینک بیش از ۲۵۰۰ مجله مجانی و فولتکست رو در اختیار شما می ذاره: http://www.doaj.org ".تمام. يا اين: "سلام .یه توصیه. برای اینکه پسوردها دیرتر از بین برن خواهشاْ برای تفریح هی لاگین نکنید ببینید که این دانشگاه چه جوریه. از گوگل می تونید کمک بگیرید و ببینید که اون پایگاهی رو که می خواهید توی کدوم دانشگاهه. در ضمن توی دانشگاه قبلی آی ای ای ای هم داره. اونهایی که می خوان بجنبن". رابين هود دلسوزاست و منت نمي‌گذارد. اين پست را نگاه كنيد:"اینهم از یه دانشگاه توپ توپ. می تونید بر اساس رشته هم منابع مورد دلخواه خودتون رو به دست بیارید. فقط قدر بدونید. راستی پایان نامه هم داره".

  بلندپروازي:

  "...امیدوارم که تونسته باشم یه جهشی در جهت ارتقای سطح علمی ایران ایجاد کنم. خدا رو شکر می کنم که تونستم خیلی ها رو شاد کنم و همچنین چشم بعضی از افراد حسود و خودخواه رو کور. از تمام ایمیل ها و پیام های محبت آمیز دوستان تشکر می کنم که موجب شد من انگیزه بیشتری برای اینکار پیدا کنم." جالب اين است كه با اين همت بلند واين تصور غلوشده از ايجاد جهش و ارتقاي علمي در كشور- كه البته اين روزها در همه سطوح مملكت ساري است- نه نصيحت مي‌كند و نه داعيه‌ي ارشاد و رهبري يك جريان را دارد. اما فروتنانه دنبال چند تا آدم با مرام مثل خودش مي‌گردد: "به چند تا آدم با مرام احتیاج است". او به گسترش اين خدمات مي‌انديشد و مي‌گويد:"ما احتياج به افراد با سواد و خبره در تمام رشته هاي تحصيلي داريم تا بتونن دوستان هم رشته شون رو براي دستيابي به منابع اون رشته كمك كنن." در ضمن به و بلاگهايي كه او را معرفيش كنند يك پسورد ويژه مي‌دهد.

  سادگي و صداقت:

  نام وبلاگ را دهكده گذاشته كه نمي‌دانم نشاني از سادگي است يا مي‌خواسته به دهكده‌ي مك‌لوهان اشاره‌كند و نشان دهد كه به چه راحتي مي‌شود از آغل كدخدا بره‌اي يا غله‌اي دزدانه برداشت. اما از نام ديگري كه براي وبلاگ جايگزين(هزارچشمه) انتخاب كرده، به نظر مي‌آيد همان اختصار و سادگي و صميميتي كه در پستها و گفتارش هست در نام‌گذاري وبلاگ نيز موثر افتاده است. طرفه اينكه ميزبان وبلاگش ميهن‌بلاگ است!

يك نقد خشن فمنيستي بر كتاب‌هاي خودياري روانشناسي: اينجا نيز مطلبي براي انبساط

هر نفس نو مي‌شود دنيا و ما

7 فروردين شد. دلم مي‌خواست به بهانه شادباش نوروزي در باره چند چيز بنويسم. اما خاطرم جمع نمي‌شود. گفتم به تيتري بسنده كنم:اول، تحليل نشانه‌‌‌هاي هويت در پيام‌هاي كوتاه و ادبيات تبريك‌هاي نوروزي( يك فهرست اجمالي اينجا هست). ديگر، كليشه‌ها و مناسك سال نو كه صاحب نشانه توجهم را به آن جلب كرد و هنوز خودش در اين باب چيزي ننوشته، جز آنكه" كليشه شكستن كيارستمي را بي‌آنكه كليشه‌ها را ويران كند" ستوده. دو ديگر قدري در باره كارهاي سال گذشته و آينده‌ام بنويسم. آخرسر هم كه، وعده كرده بودم به صاحب سيبستان كه درباره‌ي نسبت سياست و روابط دوجنس بنويسم كه آن را هم.... پي‌نوشت: گمانه‌زني كانديداهاي دور بعد رياست جمهوري دوسال آينده را هم اينجا ببينيد.

جهاني‌شدن ارتباطات؟!

امروز دكتر آدامز از گروه ارتباطات دانشگاه لوييزيانا در ايميلي از من خواسته درباره وضع دانش ارتباطات در ايران، مكاتب و دانشكده‌ها توضيحي بدهم. براي پاسخ مي خواهم به سايت چند استاد ايراني ارتباطات لينك بدهم. با اينكه تعداد قابل توجهي از مدرسان ارتباطات به خصوص در سال گذشته به وب آمده‌اند، با عرض شرمندگي سايتي در مملكت ارتباطات ايران كه نسخه‌ي لاتين داشته باشد نادر است. حتي سايت دكتر معتمد‌نژاد كه دوستان زحمت كشيده‌اند، در بخش انگليسي تقريبا خالي است. از خودمان بپرسيم آيا حتي براي گذاشتن يك معرفي كوچك و رزومه انگليسي از خود در فضاي وب احساس ضرورت نكرده‌ايم؟ شايد كسي علاقمند باشد با ما كار مشتركي انجام دهد. دوست دارم اين پرسش ميان دوستان بچرخد.

Call for Participation

Wikimania is an annual global event devoted to Wikipedia and the other Wikimedia Foundation projects. It is a community event, which is also open to the public and to scientists. Wikimania is a place for editors and users of the Wikimedia projects around the globe. continue

پوست شير و قلب پرنده

اگر مي‌‌خواهيد با بدترين كشور مهم دنيا بر اساس نظرسنجي جديد موسسه گالوپ آشنا شويد سري به اينجا بزنيد. شايد مشتاق شديد سفري به آنجا داشته باشيد. امسال براي من بيشتر سال مالزي بود. در اين هفته ميهماني از مالزي داشتم كه درباب مسووليت اجتماعي بنگاه‌ها در همايش اخلاق كسب‌و‌كار سخنراني كرد. از من خواست تهران را نشانش بدهم. بار اولش بود. اولين سوالم اين بود كه مي‌خواهد گردش گران‌قيمت بكند يا مردمي؟ خواست كه به ارزان‌ترين شكل باشد. پس اولين تاكسي كه جلوي پايمان ايستاد ازآن پيكان‌ها بود كه هزار جايش زنگ‌زده دلك و دلك...و بوي روغن و بنزين. شانس خودش خراب بود. برايش توضيح دادم كه ما سمندو پرايد و چيزهاي بهتري هم داريم. با مترو رفتيم به توپخانه، موزه‌ي ايران باستان و بعد كاخ گلستان و بازار تهران. بعد سعادت آباد و دانشگاه امام‌صادق و دركه. قدري انار خريد براي مادرش و روميزي ترمه براي عيال. مي‌گفت مادرش خيلي ايران را دوست دارد و خواسته كه انار برايش ببرد. توي يكي از كافه‌هاي دركه ليلي‌و‌مجنوني ديديم سر در حلقه‌ي زلف و دست‌در‌دست. پرسيد كه آيا اينها مجردند و بعد از تاييدي كه شنيد اظهار شگفتي مي‌كرد كه چنين تصوري از ايران و روابط زن‌و‌مرد در آن نداشته.در جاي جاي شهر چندين بار پرسيد كه آيا اينجا در بمباران و حمله‌ي موشكي آسيب ديده يانه.تصورش از ناامني و محيط جنگي خيلي برجسته بود.وقتي از يكي از صرافان جلوي بازار خواستيم ده دلاري‌اش را ريال كند، حول‌و‌ولا داشت نكند صراف فرار كند. از من انتظار داشت براي يك روميزي سه‌هزار تواني نيم‌ساعت چانه بزنم و پنج‌هزار تومان تخفيف بگيرم. چانه‌زدن در كشورشان رسم است.اينكه ما دوسال به خدمت مفرح سربازي مي‌رويم خيلي متعجبش كرد. سر نهار ميزان درآمد ماهيانه‌ي متوسط مردم را و ميزان اجاره يك خانه را پرسيد و شباهت ارقام را نمي‌توانست هضم كند. وقتي او را به هتل مي رساندم پرسيدم كه تهران را چگونه يافته‌است. گفت: تهران ابعاد پيچيده و تفكيك‌ناشده‌اي از سنتي و باستاني تا مدرن دارد. هيچ‌گاه فكر نمي‌كرده كه در ايران هم ساختمانهاي بلند و مدرن پيدا بشود و منتظر ديدن يك روستا بوده‌است. از دستشويي‌هاي اينجا و اسلامي بودنش لذت مي‌برد. گفت شمادر برخورد اوليه و چيزي كه در نگاه اول منتقل مي‌كنيد سفت و خشن و زننده ايد، درست مثل عرب‌ها. اين از همان اول كه به فرودگاه وارد مي‌شوي شروع مي‌شود. اما كمي كه با ايراني آشنا مي‌شوي او را بسيار مودب و داراي رفتاري نرم و انساني مي‌يابي(ياد اين مقاله افتادم) گفتم ايراني پوست شير دارد و قلب پرنده. پي‌نوشت: يكنفر سعي كرده با نشان دادن زندگي در تهران جلوي جنگي كه گمان مي‌برد در حال وقوع است بگيرد. حتما ببينيد.

پي‌نوشت دوم: تصاوير و کليپ مجله‌ي تايم از تهران و ايران را نيز

گزيده از يك ايميل

نخبه: برگزیده. دارای توانایی. کسی که یا سالها قبل رفته، یا مدتهاست از خانه بیرون نمی آید...

امیر بونصر بگفت: این بوالحسن سیمجور به چه کار آید؟ گفت: مردی شایسته است. گفت: این بولعلی سیمجور چیست؟ گفت: او نیز برادرش و شایسته است، گفت: این بوالحسین سیمجور چیست؟ گفت: برادر دیگرش و شایسته وزارت، پس بگفت: این بولمحمد سیمجور کیست؟ بگفت: بقاعده شایسته است و نامه نیک نویسد، پس هر چه سیمجور بود به کار گماشتند.( تاریخ بیهقی)

برنامه همايش

برنامه همايش بين‌المللي اخلاق كسب‌و كار به فارسي و به انگليسي در 29 و 30 بهمن

معناي فرهنگي كالا

در ارتباطات تجاري ميان‌فرهنگي، حتي معاني يك كالا براي يك سبك‌زندگي و فرهنگ مي‌تواند متفاوت از معناي آن در فرهنگ ديگر باشد. يك مثال جالب در مقاله‌ي اخلاق ميان‌فرهنگي كسب‌و‌كار آورده‌ام: زماني كه شركت سوني واكمن را به بازار عرضه كرد و تقاضا براي آن جهان‌گير شد، معناي اين كالا براي چيني و امريكايي كاملا متفاوت بود. آمريكايي‌ها آن را وسيله‌اي براي اين مي‌دانستند كه كسي مزاحم موسيقي گوش‌دادن شما نشود. ولي چيني‌ها فكر مي‌كردند با واكمن موسيقي گوش مي‌دهيد بدون آنكه مزاحم ديگران شويد. در ايران چه معني دارد واكمن؟

ماك نوشته از کجا می توان فهمید چه همایشها یا سمینارها و... درباره رسانه ها و موضوعات مرتبط در دنیا برگزار میشود؟ آدرسی از سایت یا مجله یا هر رسانه دیگری که این اطلاعات را بدهد داری؟ جواب: در سايت شبكه بين‌المللي خبرنگاران بسياري از فرصتها و بورسهاي تحقيقاتي و آموزشي را مي‌توان يافت. سايت انجمن‌هاي بين‌المللي ارتباطات مثل اين را بايد گهگاه چك كرد همبنطور سايت يونسكو و سازملنهاي اقماري ملل متحد را. يك كنفرانس ساليانه و دست به نقد درباره جهاني‌شدن هست كه موضوعات ارتباطي هم دران مي‌گنجد و تا اسفند مهلت ارسال چكيده دارد به آن هم سري بزنيد. جايي كه همه را يكجا جمع كند هنوز سراغ ندارم از صاحب وبلاگ اخبار ارتباطات يا دكتر عاملي بپرسيد شايد بداند.

همايش و سخنراني

همايش بين‌المللي اخلاق كسب و كار در دو روز پاياني اين ماه برگزار مي‌شود. يكي از پانل‌ها به جهاني‌شدن و اخلاق كسب و كار اختصاص دارد كه در آن دكتر سعيدرضا عاملي با عنوان:" دو جهاني شدن ها، فرديت و اخلاق حرفه اي: تغيير در مفهوم ارزش اقتصادي زمان – مفهوم زمان کامل " عادل عندليبي با عنوان :"اخلاق ميان‌فرهنگي كسب و كار در فضاي جهاني‌شده: تحليلي روايي و استعاري"، خانم پاركس از مجله‌ي گلوبال اتيكز كه هنوز چكيده‌اش را نداده، و دكتر غلام‌حسين دواني از انجمن بين‌المللي حسابداران(لندن) با عنوان:" مسوليتهاي اخلاقي مميزان مالي در قبال جهاني‌شدن" ارايه‌ي مقاله دارند. اگر كسي مايل است شركت كند ايميلي بزند به احتمال زياد امكان دعوت رايگان را خواهم داشت.

جهل مرکب اجتماعي

اپيزود اول: در يکي از خيابانهاي فرعي درّوس-از محلات تهران- از منزل آشنايي بيرون آمده‌ام، اتوموبيلي مي‌ايستد و آدرسي مي‌پرسد. شانه بالا مي‌اندازم که نمي‌دانم. هنوز ايستاده و مبهوت نگاه مي‌کند. انتظار دارد چيزي بيش از نمي‌دانم بشنود. نمي‌دانم به گوشش آشنا نيست. اپيزود دوم: در خيابان‌هاي شهرک غرب دنبال ايوانک مي گردم. مي‌ايستم از کامله مردي ب‌پرسم. به اندازه‌ي ده ثانيه گويي که به موضوعي بسيار حياتي مي‌انديشد، تامل مي‌کند. بعد با مِنّ و مِنّ اما با اطمينان مي‌گويد که دو چهارراه جلوتر است شايد هم در خيابان ديگري باشد اما به احتمال زياد از چند حالتي که توضيح مي‌دهد خارج نيست. خدا پدرش را بيامرزد که گفت: اما باز هم بپرس. نخنديد. سختش بود بگويد نمي‌دانم. من هم به جبران سختي که بر او تحميل کرده بودم، توضيحات بي‌فايده اش را با توجه و اهميت گوش دادم. سختم بود به رخش بياورم که نمي‌داند. اپيزود سوم: در جلسه کميته علمي يک همايش بين‌المللي نشسته‌ام. يکي از اعضا دوستي قديمي را بعد مدت‌ها در راه ديده و همراهش آورده و معرفي مي‌کند آقاي دکتر به به و چه‌چه. حضار به به و چه چه که چه سعادتي نصيب کميته شد که ايشان را نيز در ميان داشته باشد. دکتر ميهمان با لبخند مليح به موضوع همايش علاقه نشان مي‌دهد و در سکوت کامل در جلسات بعدي هم شرکت مي کند. قراردادي براي نگارش مقاله با او منعقد مي‌شود: موضوع پيشنهادي‌اش کاملا پرت به نظر مي‌رسد. بعد کاشف به عمل مي‌آيد آقا ادبيات خوانده و ورودي به هيچکدام از علوم اجتماعي ندارد. سختش بود بگويد نمي‌دانم. سختمان بود به رويش بياوريم که نمي داند. سر ضرب‌الاجل تحويل مقاله، خبر مي‌رسد که دکتر مزبور سرماخوردگي سختي گرفته و ديگر چه چه نمي‌زند. خيال مي‌کنم که سرماخوردگي مصلحتي است و از اين مصلحت‌سنجي خشنود مي‌شوم. چه خيالي! تماس مي‌گيرد که نگران نباش. مطمئن باش که مقاله را تا آخر هفته تحويل مي‌‌دهم. نخنديد. به پشتکار و اعتماد به نفسش غبطه مي‌خورم. موضوع را تلويحا با کسي که او را دعوت کرده در ميان مي‌گذارم و مي‌گويم که کار اين آقا به درد نمي خورد. طوري وانمود مي‌کند که انگار موضوع به او هيچ ربطي ندارد و موضوع چندان هم که توجه مرا جلب کرده، مهم نيست. سختش است مسوليت ندانمکاري‌اش را بپذيرد. يکي از همکاران بعد از جلسه مي‌گويد آقا در اين مملکت ديگر حيا هم از ميان رفته. مي‌گويم: هر چه مي‌کشيم ظاهرا از همين حيا ناشي شده. اپيزود مکرر: يکي از همين دکترها در بهمان ديوان‌خانه پست فلان را گرفته يا مشاوره مي دهد، يا رييس است . سختش است بگويد نمي‌دانم يا بلد نيستم. راحت براي شصت‌مليون آدم تصميم مي‌گيرد. راحتاااا!! شعرش را که شنيده‌ايد حتما: آنکس که نداند و بداند که نداند...لنگان خرک خويش به مقصد برساند...وآنکس که نداند و نداند که نداند....در جهل مرکب ابد‌الدهر بماند. حالا نقل حکايت جامعه ايراني است. جهل مرکب اجتماعي همينطور شکل مي‌گيرد. رودربايستي و پرده پوشي‌مان باعث مي‌شود تا ابدالدهر بر ناداني‌ها‌مان مهر ناداني بزنيم. مخالفت‌هامان را ناديده بگيريم و به‌جايش غر بزنيم و هيچ مباحثه‌ي ريشه‌دار اجتماعي در ميانمان نباشد. تجارب تاريخي و اجتماعي‌مان انباشت نشود. و هر روز، روز از نو و روزي از نو آغاز کنيم. و تجربه‌هاي زيسته را ديگر بار و ديگر باز زيست کنيم گويي که اول بار است. نديده ايد وقتي رييس جمهورهاي جديد به مسند مي‌نشينند انگار روز اول خلقت است. آبان‌ماه امسال، يکي از بزرگان اهل تميز براي سخنراني در يک همايش به روسيه مي رفت و قرار شد درباب فرهنگ اسلاوي گپي بزنيم. به اين ويژگي مشترک ايراني‌ها و روس‌ها اشاره کردم که هر دو ملت به غايت اهل رودربايستي و پرده‌‌پوشي اند و گاه يک روده راست در شکمشان نيست و سراسر سخنشان لايه لايه و گران‌بار از معاني تلويحي است. انگار که توي سر مال زده باشم، از در توجيه و استدراک درآمد که "خب چه اشکال دارد؟!" و از مرحوم بازرگان شاهد آورد که اين ويژگي تعارف را از زيبايي‌هاي فرهنگ ايراني دانسته و به لطافت‌هاي تعارف اشاره کرد. گفتم مي دانم که تعارف چه فضاهاي خالي از ارتباطات ميان‌فردي‌مان را پر مي‌کند. اما وقتي به سطح کلان و اجتماعي مي‌رسيم کار دشوار مي‌شود. (مطلوبيت تعارف در رابطه فردي را عجالتا فرض گرفتيم تابعد) گفت:" خوب اون ميشه آسيب‌شناسي‌اش. اصلش که ايرادي نداره." به نظر شما اصلش ايرادي داره؟!

دانشگاه شناور

چه ايده‌هايي را كه نمي‌شود عملي كرد! يك نگاه به اين كشتي بياندازيد: دلتان آب نمي‌افتد!؟

صدام به عنوان نشانه، صدام به عنوان نشانه شناس

• صاحبان قدرت بهتر از ديگران نشانه‌ها را مي شناسند و بازي با آن‌ها را بلدند. صدام نيز چنين بود. آخرين نشانگاني كه او در دوران اخير زمام داري و دوران محاكمه و گويا زمان اعدام نيز به‌كار مي برد، نشانگاني اسلامي بود. او دريافته بود كه كالاي مقاومت اسلامي، خريداراني بي‌پروا و شيفته خواهد داشت. گويي نيك مي‌دانست كه استعمال اين نشانه‌ها، او را به نشاني از مقاومت اسلامي، دست كم در ميان جماعتي از سنيان بدل خواهد كرد.
• برخي مي‌گويند از كجا مي داني خودش بود؟ اما من وارد بازي صدام واقعي و صدام قلابي نمي شوم. از تمام ساكنين كره خاكي كه اين روزها به صدام فكر كرده‌اند، كمتر كسي با او از نزديك ملاقات داشته. براي اغلب ايشان، صدام هماني است كه در رسانه‌ها ديده‌اند. صدام، تصوير صدام است. خيلي ها با خودش كاري ندارند. برخي موضوع صدام قلابي را در مورد اين صدام دوم، صدام نشانه، طرح كرده‌اند. براي اين ها مهم است كه چه تصويري از صدام منتقل مي‌شود: صدام اسلامي يا صدام آمريكايي؟ فلسطينيان صدام اسلامي را باور كردند، همان‌طور كه برادر قذافي را باور دارند. همانطور كه هر رييس جمهور مسلماني را كه به اسراييل و امريكا بتازد باور دارند. براي اين‌ها صدام قهرمان است. و مرگ قهرمان به اسطوره‌شدنش مي‌انجامد. از همين‌روست كه عكس صدام شهيد! را بر كنار عرفات علم مي‌كنند. اما صدام نشانه، دلالت‌هاي پيچيده‌تري را نيز آبستن است.
• چند روز پيش استادي در دانشگاهي در تهران، در واكنش به مطالبي كه گويا صدام حين اعدام در مورد ايران و عجم گفته، از عرب جماعت بد مي‌گويد. احيانا هرچه از فردوسي و سوسمارخوري و غيره بلد بوده هم نقل كرده. حالا جهاني شدن را ببين: سر كلاس دانشجويي اردني نشسته و از قضا بانويي نازكدل است. قهر مي‌كند و زارزار گريه، آلوچه آلوچه اشك. دلداري خواهران ايراني‌اش سودي نمي‌بخشد. اين‌جا صدام نشانه‌‌ي هويت عربي است. چيزي كه الجزيره بدش نمي‌آيد تصوير كند: مرگ صدام براي نود و دو درصد بازديدكنندگان الجزيره «مرگ كرامت عرب» تصوير شده است. الجزيره ذيل مطلبي با عنوان اعدام از صدام قهرمان ساخت، از همراهي ايران و اسراييل بر سر اعدام صدام سخن مي‌گويد. جانشين صدام نيز در حزب بعث در بيانيه‌اي آمريكا، انگليس، صهيونيست‌ها و ايران را به ترور صدام متهم كرده است.
• براي دو دسته ي معارض صدام نشان هويت ضدشيعي است. برخي رهبران عرب، اعدام صدام را مرادف با «دسيسه عليه سني‌ها» معرفي مي‌كنند. اين دو دلالت اخير آبستن خشونت‌هاي بسياري تلقي‌شده اند:طناب داري كه بوي خون مي‌دهد )
• براي دولت‌هايي كه اعدام صدام را تصميم قابل احترام دولت عراق دانستند، صدام نشانه‌ي هيچ چيز است.
• اما انسان‌هايي نيز بودند كه از اعدام صدام به عنوان يك انسان(بدعاقبت يا ديوسرشت)، غمگين يا شاد شدند. اين‌ها ماجرا را به يك داوري اخلاقي نشسته‌اند. درباب اين داوري و دلالت هاي فرهنگي‌اش جداگانه خواهم نوشت.
• بدين ترتيب تصوير صدامِ سنيِ مسلمانِ قهرمانِ شهيد وتصوير ايرانِ شيعيِ امريكايي، برساخته مي شوند. اين تصاوير در اذهانِ جهان اسلام چه پيامدهاي سياسي- امنيتي براي ايران خواهد داشت؟

چند جهاني‌شدن و فنگ شويي ايراني

فقط اقتصاد چين نيست كه بازارهاي جهاني را تحت تاثير قرار داده . اگر نگاهي به تغيير سبك زندگي دور و برمان و زباني كه به‌كار مي‌بريم بياندازيم حضور جهان چيني و چين جهاني شده را احساس خواهيم كرد. مطالعه‌ي واكنش‌هاي فرهنگي كه به ورود عناصر خارجي-شرقي به فرهنگ ايراني-اسلامي صورت مي‌گيرد و مقايسه آن با واكنش‌ها و مقاومت‌هايي كه در برابر عناصر غربي مي‌شود، مي‌تواند در مطالعات هويت‌شناسي درس‌هاي بسياري به ما بياموزد. امروز با يك نمونه جالب در واكنش به اقبال طبقه متوسط به فنگ‌شويي مواجه شدم. ياد دكتر معتمدنژاد افتادم كه مي‌گفت : ترك‌ها همواره دنبال پيوستن به اروپا بوده‌اند، عرب‌ها دنبال اتحاد و ايجاد ملت عربي، ولي ما ايرانيها مي‌خواهيم براي دنيا الگو باشيم. به نظرم آمد طرح انشان واكنش البته فروتنانه و دلسوزانه‌اي در اين زمينه باشد.

براي اطلاعات بيشتر در مورد كالاهاي معنوي و فرهنگي چيني براي بازار جهاني اينجا را نگاه كنيد.

عجيبه‌ها

قبر اينترنتي و حقوق بشر

حامد، يكي از دوستان دانشگاه در گروه اينترنتي فارغ التحصيلان چنين نوشته: حقوق بشر متوفیٰ: امروز خیلی دلم گرفته است. در گنبد کاووس احساس تنهایی بدجوری مرا آزار می‌دهد. اصلا نمی‌دانم چرا باید در شهری زندگی کنم که هیچ احساس تعلق جدی ـ نسبت بدان ندارم. باز خدا را شکر که خانوادۀ همسرم اینجایند. اگرنه از تنهایی می‌مردم. البته کنون هم جز همان یک خانواده برای رفت و آمد، کسی را ندارم. با روحیات جمعی من سازگار نیست. من تربت جامیم. ده سال در تهران بوده‌ام و در آنجا با آن همه آدم دوست و رفیق شده‌ام. الآن چرا باید در شهری باشم که مرا نمی‌شناسند، آشنایی در آن ندارم، تنهایی رنجم می‌دهد.... راستی، اگر من بمیرم، در کدام قبرستانم دفن می‌کنند؟ بهشت نبی تربت؟ بهشت زهرای تهران؟ امامزاده یحیای گنبد؟ وضعیتم طوری است که نسبت به هیچ کدام احساس خوشایندی ندارم. اگر تربت وطن من است، چرا هیچ تربت جامی مرا هم وطن خود نمی‌داند؟ چرا از دید آنها من که پدر و مادرم از شهرهای دیگر آمده‌اند و ساکن آنجا شده‌اند، تربتی محسوب نشوم؟! البته حق دارند؛ من آن قدر غریبه‌ام که حتیٰ لهجۀ تربت جامی را هم بلد نیستم درست صحبت کنم. تهران هم که اصولا برای هیچ کس وطن نیست؛ بماند که تهرانیها به من و همۀ خراسانیهای آن سوی مشهد ـ که در شهر خویش، تربتی محسوب نمی‌شویم ـ «افغانی» می‌گفتند. گنبد هم که حال و روزش معلوم است و اصولا به کسی که حدود دو سال در شهری ساکن شود، نشاید هم‌وطن گفت. خدایا پس من چه کنم؟ مرده شور مدرنیته را ببرد که این همه آدمها را بی‌هویت می‌کند. چرا باید جد اعلای مادرم از یزد به امر حکومت کوچ کند و سر از تربت جام درآورد؟ چرا باید پدربزرگ پدریم ژاندارم باشد و برای مأموریت در تربت جام مستقر شود؟ من از مدرنیته شکایت دارم. من یک انسانم. این حق من است که در قبرستانی دفن شوم که بر سر گورم آشنایان همگی حاضر گردند. به آن غربیهای بی‌انصاف بگویید این را هم به لیست حقوق بشر اضافه کنند: حق برخورداری از قبری در یک قبرستان آشنا و در مجاورت اشک و آه آشنایان قدیم.

جالب است بدانيد در جواب اين نامه پيشنهاد شده بود، حامد يك قبر اينترنتي براي خودش درست كند تا هر كس خواست با يك كليك برايش فاتحه بفرستد!

پروفسور فلسفه‌ي آي‌تي در قرآن

ديشب در مهماني شامي كه وزارت خارجه براي شركت‌كنندگان در همايش بين‌المللي سازمان جهاني تجارت ، جهاني‌شدن و چالش‌هاي كشورهاي مسلمان ترتيب داده بود با يك استاد خوش مشرب ازدانشگاه اسلامي بين المللي مالزي گپ مي‌زديم. درباره غذاهاي ايراني و مالايي و همه چيز. تخصصش تكنولوژي اطلاعات بود و با ايمان و اعتماد به نفس ويژه‌اي مي‌گفت درسي دارد با عنوان"فلسفه‌ي آي تي در قرآن". هيچ تحصيلاتي در مطالعات اسلامي و هيچ تصوري از مطالعه روش‌مند و منسجم در متون ديني نداشت. مي‌گفت خودش چند كتاب تفسير خوانده و اين درس را سامان داده‌است. نوع نگاهش را با يك نمونه از استنباطهايش ببينيد(نعل به نعل نقل مي‌كنم): خدا در قرآن فرموده اقرا بسم ربك الذي خلق...علم الانسان بالقلم. قلم ابزار ارتباط و آموزش است و كامپيوتر هم همينطور(قلم=كامپيوتر) پس قرآن آي تي را تاييد مي‌كند. نگاهي به سوابق تحصيلي او در دانشگاه‌هاي مختلف دنيا، اين نگاه را كه به هيچ روي نادر نيست، قابل توجه و تامل مي كند. جالبتر آنكه بدانيد وقتي از او و همكار ديگرش پرسيدم به عنوان يك مالزيايي به چه چيز افتخار مي‌كند، هر دو به نوسازي سريع كشورشان اشاره داشتند: پدران ما هر دو كشاورز بودند و هيچ‌چيز از علوم جديد نمي دانستند اما ما هر دو پروفسورهستيم.

سايت دكتر عاملي

دكتر سعيد رضا عاملي هم با سايت پروپيماني به هويت مجازي خويش واقعيت بخشيده

چند شب پيش ماك راديدم كه با گلايه مي‌گفت لااقل بنويس كه گرفتاري. حالا مي نويسم. با همكاري اتاق بازرگاني تهران همايش بين‌المللي اخلاق كسب و كار را در آخر بهمن امسال برگزار مي كنيم. خودم مشغول مقاله‌اي در زمينه اخلاق ميان‌فرهنگي كسب و كار هستم. براي اين‌جا دارم مقاله اي با موضوع نشانه‌شناسي مفهوم بومي سازي علوم آماده مي‌كنم. ترم آخر آموزشي است. اخيرن با اين آدم آشنا شدم كه خيلي خوشم آمد از كار هايي كه درباره‌ي ايران كرده. فارسي هم بلد است. يك كتابش با عنوان قدرت منزلت و زبان در ايران توسط نشر ني ترجمه و چاپ شده. با همكاري مركز تحقيقات دانشگاه امام صادق، طرح كلاني را براي مطالعه استعارات و فرهنگ به وزير ارشاد داده‌ام كه اگر حاضر به تامين منابع آن باشد، مديريت پازلي كه رساله‌ي دكتري‌ام بخشي از آن است، وقت چند سال آينده ام را خواهد گرفت.

يادداشتي بس بسيار انساني در باب دفاع مقدس از نويسنده هوشمند وبلاگ نشانه

فارسی – زبان مشترک مردان سیاسی عراق مسعود بارزانی جلال طالبانی سید عبدالعزیر حکیم زلمای خلیل زاد .این چهار مرد قدرتمند عرصه سیاست عراق چنانچه بر سر موضوعی به تفاهم برسند بی تردید امکان عملی شدن ان بسیار زیاد خواهد بود. عربی - انگلیسی و کردی نمی تواند بدون مترجم انان را به فهم مشترک برساند. زبان مشترک نشست های این چهار سیاستمدار – فارسی است.كامل

مطالبي كه در سخنراني پاپ بنديكت در باب نسبت عقلانيت و كاتوليسيسم آمده مرا ياد كارتوني انداخت كه مدتها پيش در چاپار گذاشته بودم. فكر مي‌كنم ديالكتيك ميان عقلانيت و كاتوليسيسم يا به طور كلي نگاه تمام متكلمان به دين، چيزي شبيه همان كارتون باشد. دوچرخه را همان لوگوس در سخنراني فرض كنيد. شايد در فرآيند جهاني‌شدن/جهاني‌سازي، تمام هويت‌هايي كه در اين فرآيند محو نمي‌شوند همين ديالكتيك را با رسانه‌ها برقرار ‌كنند.

فوق ليسانس مكاتبه‌اي روابط ميان‌فرهنگي

دوست روزنامه‌نگارم محمدرضا كه در نشريات كويتي مي‌نويسد، مي‌گفت امروز خيريه‌هاي فرهنگي در جهان عرب به‌ويژه كويت به يك پديده‌ي فراگير بدل شده است. برايم خيلي جالب و براي ايرانيان مايه تاسف بود كه صاحبان ثروت در كشور ما هنوز هم اگر بخواهند پولشان را خرج امر خيري در فرهنگ كنند و صرف امام‌زاده و هيات‌هاي مذهبي نكنند، ذهنشان از مدرسه و نهضت سواد آموزي آن‌طرف‌تر نمي‌رود. بگذريم از موراد نادري مثل بنياد دكتر افشار. كاش سرمايه‌دارن ما كه خيلي‌شان در كشورهاي حاشيه خليج سرمايه‌گذاري و تجارت دارند از اين حيث از عرب‌ها يادبگيرند.در باره‌ي تنوع فرهنگي و جهاني‌شدن در جهان عرب اين مجموعه را ببينيد.

كارگاه‌هاي اصفهان هم برگزار شد( برنامه‌ي كارگاه‌ها). شنبه شب وقت شام دكتر عاملي كه تازه از مالزي و كنفرانس جي‌اس‌ان آمده بود تعريف مي‌كرد كه از يك مالزيايي پرسيده به چه چيز افتخار مي كند، و جواب شنيده بود كه به آرامش در كشورش و پيشرفت. رو كردم به دكتر آشنا كه به نظر شما ايراني به چه چيز؟ گفت مقاومت و گريز.

سايبر ديپلماسي

سازمان آيسسكو براي برگزاري يكي از كارگاه‌هاي مربوط به اجرايي كردن ميثاق رباط در گسترش گفتگوي فرهنگها و تمدن‌ها، ايران را انتخاب كرده و من در چارچوب مركز ملي مطالعات جهاني‌شدن مشغول طراحي محتوا و ساختار كارگاه‌ مربوط به رسانه‌ها هستم. هدف، ارتقاي آگاهي و توان دست‌اندركاران رسانه‌ها در تقويت ارزش‌هاي مربوط به گفتگوي فرهنگ‌هاست.

كارگاه " نقش رسانه‌هاي ارتباطي در اجرايي نمودن ميثاق رباط در توسعه‌ي گفتگوي تمدن‌ها و فرهنگ‌ها" در شهريورماه و در اصفهان پايتخت فرهنگي جهان اسلام برگزار خواهد شد. محورهاي اوليه‌اي و پيشنهادي كه براي كارگاه‌ها در نظر گرفته‌ام اينهاست كه بعد از گردآوري نظرات ديگران جرح و تعديل خواهد‌شد

جلسه‌ي اول: تنوع فرهنگی و تجربه‌ي فرهنگ اسلامي

جلسه‌ي سوم: ارتباطات بين المللی و بين فرهنگی (نقش و اهميت رسانه‌ها در ايجاد يا مديريت بحران با مضمون فرهنگي، تصوير فرهنگ‌هاي گوناگون در رسانه‌ها بويژه فرهنگ مسلمانان، چالشهاي رسانه‌ها و جهاني‌شدنِ فرهنگي)

جلسه‌ي دوم: مفاهيم، ارزش‌ها و ابزارهاي گفتگوی فرهنگها در ارتباطات رسانه‌اي (...اخلاق رسانه‌اي، سواد رسانه اي) جلسه‌ي چهارم: نقش رسانه‌ها در گفتگوي ميان فرهنگی و درون فرهنگی در جهان اسلام

استعاره‌ي فوتبال

ادبيات تقابل‌هاي سياسي بين كشورها به مرور زمان، مفاهيم بيشتري از فوتبال به عاريت مي گيرد. حكومت استعاره‌ي فوتبال بر سياست، متضمن چه پيش انگاره‌هاي نظري است؟اگر فرض كنيم سياست همان بازي فوتبال باشد، شبكه‌هاي مفاهيم سياسي چنين تغيير خواهند كرد: صحنه سياست، زمينِ بازي است كه تيم هاي متعددي در آن بازي مي كنند كه هريك بايد تلاش كند در چارچوب قواعد بازي بر ديگر رقبا پيشي بگيرد. و بُردن رقيب تنها در«زمين» بازي و تحت قواعد آن ارزشمند شمرده مي شود و توسل به ابزارهاي بيرون زمين ضد‌ارزش است- مثلا تروريزم يكي از اين متوسل شدن‌هاي به ابزارهاي بيروني است.و از همين رو، كسي در سياست ديگر ادعا نمي كند كه ما برحقيم و شما باطل. بازي، بازي است و حق وباطل بَردار نيست. هر كسي بنا به اقتضاي سليقه، شرايط اجتماعي، جغرافيا، يا مليت طرفدار يك تيم- بخوانيد حزب يا كشور- است و از آن حمايت مي كند. استعاره‌ي فوتبال، استعاره‌اي پلوراليستي و غيرايدئولوژيك است و با حاكميت آن بر صحنه سياست، از سياست هم ايدئولوژي‌زدايي مي شود كامل

وجهه ملي كشورمان موضوعي است كه در همه سطوح ارتباطات فراملي‌مان، چه فردي، گروهي و سازماني و چه سياسي، تجاري يا فرهنگي و تفريحي براي تك‌تك ما اهميت حياتي دارد. اما هيچ هناد تخصصي در كشور عهده‌دار مديريت وجهه ملي ما در عرصه‌هاي بين‌المللي نيست. كسي هم چندان به اين موضوع فكر نمي‌كند. اميدوارم شوراي راهبردي روابط خارجي، به عنوان يكي از كارهاي مهمش زمينه راهبري ارتباطات بين‌المللي كشور را به شكلي تخصصي فراهم كند.

چهارراه مطالعات فرهنگي كنفرانس دوسالانه اش را در استانبول برگزار مي‌كند:

• از ايران دكتر سعيدرضا عاملي و همكارانش يك پانل باعنوان ايران مجازي ارائه داده‌اند.از ايرانيان مقيم خارج نيز دكتر مهدي سمتي و همكارانش پانلي با عنوان زندگي روزمره در ايران خواهند‌داشت.
• از گروه‌ها كه بگذريم كار فردي دكتر شهابي با عنوان طلب زيبايي در ايران و مقاله بهزاد دوران با عنوان رايانه و اينترنت در خانواده، مقاله‌ي حميد عباد‌اللهي با موضوع جهاني‌شدن و هويت زن ايراني، و مقاله‌ي محمد‌سعيد ذكايي با موضوع موبايل و فرهنگ جوانان ايراني در اين كنفرانس ارايه مي‌شود.

حجم مقالات زياد است و حدود صد‌و‌نود‌ويك مقاله فردي و صدوشصت‌ويك پانل پذيرفته ‌شده‌اند.چنانچه مايل به حضور هستيد يك دست در جيب مبارك و با دست ديگر كليك بفرماييد

قدرت نشانه‌ها: اينكه كاريكاتوري با تصوير يك سوسك بتواند هزاران نفر را به خيابان‌ها بكشاند تعجب ندارد. خشم انباشته‌ي ايرانيانِ ترك زبان، بابت تصويري كه در شوخي‌هاي روزمره از آنان پرداخته مي‌شود امر ناشناخته‌اي نيست(نمي‌گويم آذري، چون آذري هيچ‌گاه نام يك زبان نبوده‌است). در روايت‌هاي روزمره، تصوير فكاهي ترك‌ها در نظر مطايبه‌كنندگان طيفي از "سادگي تا كودني و حماقت" را دربر‌مي‌گيرد و اغلب كلمه‌ي"خر" به عنوان صفت يا استعاره‌اي از همين معاني، در اين روايت‌ها استفاده مي‌شود. اما معنا و استعاره‌ي مطايبه‌شوندگان در اين ارتباط اجتماعي چيست؟ " تحقير"معنايي است كه تركان از اين روايت برمي‌گيرند. تحقيري كه سبب خشمشان مي‌شود، خشمي كه انباشته مي‌گردد. سوسك به‌عنوان موجودي ضعيف كه مي‌شود با دمپايي توي سرش زد و راه‌هاي مبارزه با آن را در روزنامه‌ي ايران يافت، استعاره‌ي گويايي براي مفهوم حقارت در فارسي معاصر است، كه اين سال‌ها كاربرد بسيارتري هم يافته. نسل‌هاي جديد مفهوم سوسك‌شدن را به روشني براي ضايع‌شدن و تحقيرشدن به‌كار مي‌برند. به نظر مي‌آيد قدرت استعاره‌ي سوسك درايجاد پديده‌‌هاي اجتماعي تا كنون ناديده گرفته‌شده بود! به لحاظ معنايي، شايد اگر تصوير حيواني ديگر حتي يك چارپا به جاي سوسك در آن كارتون‌ها بود به اين اندازه قدرت تحريك‌كنندگي نداشت.

هرچند رويدادهاي دنبال اين ماجرا خشونت‌هاي نگران‌كننده‌اي درپي داشته، شايد بتوان آن را بهانه‌ي يك گفتگوي ديرهنگام اجتماعي در يك جامعه‌ي چند فرهنگي قرار داد. جالب اينكه ماجرا در هفته‌ي آخر اردي‌بهشت كه از سوي يونسكو به عنوان هفته‌ي تنوع فرهنگي اعلام شده، روي داده‌است.

جايي براي آشنايي با استادان ايراني در دانشگاه‌هاي امريكا و كانادا

در مقاله‌ي نشانه‌شناسي باورهاي خرافي با مضامين ديني، به تحليل استعاري ماجراي زن پلنگ‌نما پرداخته‌ام كه روز چهارشنبه20 اردي‌بهشت سخنراني‌اش را ارايه خواهم‌كرد.

ديروز جشن رونمايي كتاب "ايران در چهاركهكشان ارتباطي" دكتر محسنيان بود در كتابخانه‌ي ملي. خوبيش:سخنراني‌هاي كوتاه و مفيد. دكتر معتمدنژاد كه صحبت كرد ضمن آنكه محسنيان را بزرگ داشت سايريني مثل فريد قاسمي را نيز بابت كوشش‌هايشان در تاريخ ارتباطات نوازش كرد. بعد از مراسم مرا نيز با يك "سايتت را مي‌خوانم" شاد كرد. همسر دكتر محسنيان كه خارج از برنامه‌ريزي براي صحبت خوانده شد، نصيحتي نقل مي‌كرد از پدربزرگ محسنيان‌راد كه "اگر سپور هم شدي سپور خوبي باش" ياد اين مثل انگليسي افتادم كه دكتر پاكتچي زماني برايم گفته بود:" اگر كاري ارزش انجام‌دادن داشته باشد، ارزش خوب انجام‌دادن را هم دارد". درباره كتاب محسنيان بعدا خواهم نوشت.

چند ماه آخر سال گذشته معتاد شده‌بودم به وبگردي . براي خودم توجيه داشتم كه مربوط به كار و موضوعات مورد علاقه و مطالعه‌ام هست. ديدم به اين اندك سواد رسانه‌اي هم بي‌توجهي كنم به چه مانم؟ به زنبور بي‌عسل. يك ماهي روزه گرفتم كه جز براي مقاله و ايميل در فضاي وب نباشم تا بتوانم رابطه‌ام با وب را متعادل كنم. اين روزها تمركزم روي نظريه معاصر استعاره و تئوري استعارات نظري است. روي روش‌شناسي رساله كار مي‌كنم. هسته اصلي كارم درباره فرهنگ ايراني، چيزي نزديك به اين خواهد بود(چكيده). در مجموع دغدغه اصلي در روش‌شناسي ام اين است كه از داده‌هاي علوم شناختي جديد براي تحليل پديده‌هاي اجتماعي بهره‌ببرم و از اين ميان روانشناسي شناختي و زبانشناسي شناختي را بسيار مفيد مي‌يابم. فكر مي‌كنم تحليل نظام‌يافته استعارات در مطالعه فرهنگ مي‌تواند نقشي شبيه ژنتيك در پزشكي ايفا كند.

علاوه بر نوشته‌هاي جسته‌ و گريخته درباره تحولات آيين چارشنبه‌سوري در سال‌هاي اخير تاحالا دونفر مطالبي تحليلي نوشته‌اند كه يكي آن را جشن تقسیم ترس خوانده و مي‌گويد:" مؤلفه اساسی مراسم ایرانی، ترس است و ترسانیدن. لذتی كه در ترسانیدن دیگران در چشمان همه دیده می‌شود، ...ترس از چه؟ از هر چه؛ از حال و سرانجام؛ از ناامنی و تزلزل؛ از زور و سلطه‌ی ذهنی و عینی موجود؛ از تشتت و بحران هویت؛ از هرچه. جشن «شبانه» ایرانی، جشن تقسیم ترس است." صاحب نشانه نيز با عنوان كارناوال جنگ درشهر بي‌دولت، مولفه اساسي چارشنبه‌سوري در اين سال‌ها را خشم و نفرتي انباشته مي‌داند و مي‌گويد: " آنها نفرت انباشته را بيرون مي ريزند در حالي كه نمي خواهند هزينه جنگي واقعي را بپردازند .از خون، از كشته شدن، از درنده بودن و در معرض درندگي قرار گرفتن، از آواره شدن، از ويراني خانه ها بيزارند. اما نمي توانند اينقدر خود را انباشته ببينند. بنابر اين شهر را سنگر بندي مي كنند اما شكلي كودكانه به آن مي دهند. پرتاب نارنجك و شليك سلا ح هايشان بازي خنده داري را سامان مي دهد . براي همين پرده اي از شرم روي صورتهايشان مي بيني كه جنگي تمام عيار مي خواهند اما صورتي بازي گونه به آن داده اند." من هرچند بيان اين هردو را دوروي يك سكه مي‌بينم اما تعبير نفرت (يا به قول من) خشم‌انباشته را دقيق‌تر مي‌يابم. و در پاسخ خشم از چه؟ مشابه همان پاسخ‌هاي ترس از جه؟ را مي‌دهم. پيش‌تر درباره انباشت خشم در ارتباطات اجتماعي نوشته بودم و به نظرم آن‌جه در چارشنبه سوري مي بينيم تخليه و(دلم نمي‌خواهد بگويم)بازتوليد اين خشم در رفتارهاي غلو شده(شبيه جنگ) است و متاسفانه چارشنبه‌سوري تنها نمود اين خشم‌انباشته نيست. شوخي بازتاب با عنوان هرمنوتيك و چهارشنبه‌سوري را نيز ببينيد.

قدما براي اشاره به مولف كتاب‌هاي قديمي كه مولفشان معلوم نيست معمولا نام خود كتاب را به‌علاوه‌ي يك كلمه‌ي صاحب مي‌آوردند: مثلا مي‌گفتند "صاحب‌معالم" يعني كسي كه معالم را نوشته است. گاه كه كتاب از خود مولف معروف‌تر بود نيز همين‌كار را مي‌كردند، مثلا مي‌گفتند "صاحب‌جواهر"، "صاحب الميزان". حالا صاحب سيبستان، آقاي مهدي جامي تعدادي از وبلاگهاي فارسي‌زبان از جمله بنده را به عباراتي نواخته‌اند كه بد نيست ببينيد. از ايشان بابت لطف و توجهشان ممنونم. صاحب چ‌ا‌پ‌ا‌ر.

يكشنبه رفته بودم انقلاب براي كتاب. بعد مدت‌ها. سر خر را كج كردم سمت كافه تيتر كه تازه باز شده. وارد كه شدم زوجي جوان ديدم كه گويا خود را موظف مي‌ديديدند با شرمندگي و حيايي خاص، بي‌مشتري بودنشان در آن ساعت را برايم توجيه كنند.از گرفتاري اقتصادي و رنج روزگار حكايتي نيم‌گفته داشتند، و هرچه بود آن قدر به شانه‌هاشان گران آمده بود كه روزنامه‌نگاري را رها كنند و به يك كار آبرو‌مند! اميد ببندند. دوتا دفتر يادداشت گذاشته بودند تا روزنامه‌نگاراني كه مي‌آيند، براي كافه‌شان تيتر بزنند. من هم زدم. در ادامه هم برقياس پوستر معروفي كه همه در مغازه‌هاي قديمي ديده‌ايم طرحي در دفترشان كشيدم كه بر صدرش نوشته بود: لطفا تقاضاي نسيه نفرماييد. بعد در زير، يك چهره افسره كه پايينش نوشته: "عاقبت روزنامه‌فروشي" و در كنار آن چهره‌اي ديگر اما خندان، با اين زير‌نويس پرايهام كه: "عاقبت تيتر‌فروشي". يكي تيتري است كه برخي روزنامه‌ها مي‌فروشند و يكي آن‌كه گه‌گدار ميهمانان اهل‌فرهنگ اين كافه خواهند نوشيد. بيرون كه آمدم ياد سعيد‌زيباكلام افتادم كه چند سال پيش در دفترش مي‌گفت اكثر متفكران اوضاع مالي امني داشته‌اند كه توانسته‌اند به‌كارشان برسند. ويتگنشتاين وضعش خيلي خوب بود. ملاصدرا بچه‌ي يه آدم حسابي بود... بحثم راجع به اين دو‌‌نفر نيست.دل‌خورم كه توان هنگفتي از نيروي خلاق كشور چه‌طور هرز مي‌رود. همين آقاي زيبا‌كلام يكي از شاگردان هوشمندش را نام مي‌برد كه با فوق‌ليسانس علوم‌سياسي مشغول ميوه‌فروشي است. البته در مقام پيشنهاد و راهنمايي به خوانندگان اين نوشته بايد عرض كنم، درآمد ميوه فروشي خيلي از كافي‌شاپ بيشتره.

درس‌هاي اين ترم سه‌تاست: جامعه‌شناسي ‌فرهنگي ايران،جامعه‌شناسي اديان در جهان معاصر، نشانه‌شناسي فرهنگي. به ترتيب با منوچهر آشتياني، كاووس سيد‌امامي، احمد پاكتچي. سيبستان مطلب جالبي با عنوان نشانه شناسی سکسوال-سوسيال خودرو از نشانه نقل كرده بود كه خوبست ببينيد.

دكتر آشنا ضمن نقدي كه بر كتاب هوور نوشته، به معرفي مكتب دانشگاه‌امام‌صادق در كنار مكتب آبسالا پرداخته كامل. هفته گذشته آقاي سعيد مهدوي از رساله‌ي دكتري خود با عنوان دين و سبك زندگي دفاع كرد و از همين مكتب فارغ‌التحصيل شد. اين رساله به راهنمايي دكتر ناصر فكوهي و مشاوره‌ي يوسف اباذري و غلام‌علي حداد‌عادل نگاشته‌شده.بازتاب تفاوت‌هاي نظري و روش‌شناختي ميان جامعه‌شناسان(اساتيد داور) و انسان‌شناسان(اساتيد راهنما و مشاور) به گرماي جلسه‌ي دفاعيه افزوده بود. براي ايشان آروزي موفقيت مي‌كنم.

سهيل در وبلاگش با عنوان ملت آدرنالين آورده: ایرانی‌ها در اثر حمله‌ي مغول دچار فاجعه‌زدگی در سطح ملی شدند. نشانه‌های بالینی فاجعه‌زدگی شامل: خودشیفتگی، مطلق‌گرایی، پرخاشگری، تحریک‌پذیری، بی‌قراری و گوش‌به‌زنگ بودن در شب، احساس مورد ظلم واقع‌شدن، نیاز به انتقام‌جویی و نیاز به ظلم‌کردن، کناره‌گیری و افسردگی است...كامل

ديروز متوجه شدم به كامپيوترم حمله شده و مقالات و فايلهاي درسي و برخي مطالب محرمانه را برداشته جايش چيزهاي ديگر گذاشته اند.اگر كمكي به بازيابي اطلاعات ميشود كرد الان وقتش هست.

لینک چهارراه تبلیغات به لینکهای چ ا پ ا ر اضافه شد. با نگاه اجمالی که کردم نویسندگان این وبلاگ با نگاهی بیشتر مدیریتی و تجاری به تبلیغات پرداخته اند امیدوارم همواره چهارراه پر رونقی باشد.

چندین سال پیش که در یک دبیرستان کار تدریس و مشاوره می کردم مشاهده یک الگوی حل مساله و مواجهه با بحران در دانش آموزان برایم جالب بود. یک جور دور زدن واقعیت، یک جور خرق عادت، یک جور به آشوب کشیدن روند طبیعی و علی رویدادها، یک جور ترس از پذیرفتن مسوولیت مواجهه ی منضبط با زندگی در ذهنیات و رفتارشان بارز بود. مثال: نوجوانی در گفتگو با خود یا دوستش وقتی برای امتحان یا درس پس دادن آماده نبود و از مواجهه با ناتوانی خویش و عواقب آن نگران بود چیزهای فوق العاده محیر العقولی به ذهنش می رسید که برای ذهن ایرانی نه تنها حیرت آور نیست که کاملا طبیعی است.بلافاصله در عالم ذهن او روند طبیعی امور به هم می ریخت:اگر/کاش معلم مریض شود...اگر/کاش زلزله بیاید...اگر/کاش یکی از بستگانم بمیرد...اگر/کاش امریکا حمله کند...اگر/کاش جواب سوالات به من الهام شود... و بسیاری از این دست گریزگاه ها که ذهن خلاق هر ایرانی می تواند متصور شود. حالا که نگاه می کنم میبینم این به آشوب کشیدن روند امور، به یک خصیصه بارز در رفتار اجتماعی و اخیرا بین المللی ما بدل شده است.همواره معجزه ای آخر الزمانی با قطع و یقین و همین امروز و فردا اوضاعمان را بسامان می کند، کافی است که برنامه ای منضبط نداشته باشیم. کافی است ندانیم کجا می خواهیم برویم.

یکی از دوستانم در دانشگاه فارگو جوکی فرستاده که شدیدا ارتباطاتی است Vajpayee and Bush are sitting in a bar. A guy walks in and asks the barman, "Isn't that Bush and Vajpayee?" The barman says "Yep, that's them." So the guy walks over and says, "Hello, what are you guys doing?" Bush says, "We're planning world war 3" The guy says, "Really? What's going to happen?" And Vajpayee says, "Well, we're going to kill 14 million Pakistanis and one bicycle repairman." And the guy exclaimed, "A bicycle repairman?!!!" Vajpayee turns to Bush and says, "See, I told you no-one would worry about the 14 million Pakistanis!"

امروز داشتم نگاهی به یکی از خردنامه های همشهری در دی ماه می انداختم که به مناسبت سال نو مسیحی در آورده اند.صفحه آخر خردنامه هفتم دیماه به ترجمه گزارشی از گاردین اختصاص یافته است.در این گزارش نویسنده پنج رویداد را توصیف کرده است که در آن ها به مدد تکنولوژی، آنچه در گذشته ناممکن می نمود(معجزه) اتفاق افتاده است،مثلا راه رفتن کسی که پاهایش قطع شده است. نویسنده اصلی در صدر گزارش خود توضیح داده است که لازم نیست مداخله الهی صورت بگیرد تا فکر کنیم معجزه ای صورت گرفته است.و بدین ترتیب به تجلیلی تمام عیار از تکنولوژی و خدماتی که به بشر کرده است می پردازد.اما از این عبارات گاردین ، مترجم همشهری تفسیری وارونه داشته است. او گمان برده که منظور نویسنده صحه گذاشتن بر امکان پذیری معجزات الهی در دوران مدرن است و به نظرش آمده برای ویژه نامه میلاد مسیح موضوع جالبی باشد.غرض خرده گیری بر سوء برداشت تنظیم کننده محترم آن گزارش نیست. خرده بزرگتری دارم به عینکی که اخیرا تفسیر کردن غرب از پشت آن مشتری زیادی پیدا کرده است. عینکی که از پشت آن غرب جامعه ای فساد زده است که در اثر رویدادی آخرالزمانی چشمش به معنویات و حقایق باز می شود و همین امروز و فرداست که مسلمان شود،آن هم به همین مدلی که ما هستیم.این چیزی است که اسمش را میشود سوء تفاهمی استراتژیک گذاشت. سوءتفاهمی که پیدا کردن لنگه های دیگرش زحمت چندانی نمی برد. وقتی شمار قابل توجهی از فعالان فرهنگی چنین عینکی به چشمشان باشد، باید نگران پیامدهای کلان این وارونه بینی ها نیز بود.

دکتر محسنیان می گفت قرار است انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دیدبانی رویداد های فرهنگی کشور را در برنامه خود قرار دهد. پیشنهاد داد گزارشی تحلیلی از ماجرای زن ببر نما در قم و داستان سگی که مدتی پیش در حرم امام هشتم گریه کرده بود تهیه کنم. اسناد مربوط به این دو رویداد و رویداد های مشابه را تا آنجا که در توانم بود گردآوری کرده ام و مشغول مطالعه درباره ی نظریات و روش های تحلیل خیال و مردم شناسی تخیل هستم. متاسفانه بیشتر مطالب در این زمینه فرانسوی است و من هنوز فرانسه نمی دانم. شنیدم خانم سارا شریعتی در زمینه مردمشناسی تخیل کارهایی کرده، باید باهاش تماس بگیرم. چند روز پیش دکتر محسنیان مجددا خواست که موضوع را در اولویت کاری ام بگذارم و بیشتر به جنبه های نظری بپردازم تا آن دو مورد خاص. خودم هم این طوری بیشتر می پسندم.

ارتباطات سلامت عبارت است از تبادل اطلاعات میان بیمار یا مدد گیر و مددکار در زمینه سلامت از طریق ار تباطات میان فردی یا جمعی. توفیق این ارتباط به عواملی چند وابسته است و هفت نظریه ی عمده در این زمینه وجود دارد.اطلاعات ناقص من می گوید که کسی از اهالی ارتباطات در این زمینه کاری نکرده، خبر ندارم آیا در بخشهای وزارت بهداشت کاری صورت گرفته است یا نه؟ به احتمال زیاد در انتشارات آنها چیزهایی هست.

یادداشت مفید مهدی جامی در باب رسانه سنتی دین را اینجا ببینید.رساله دکترای آقای سعید مهدوی کنی در دانشگاه امام صادق نیز در این باره است که امیدوارم زودتر دفاع شود و در دسترس قرار بگیرد.

باید از همین جا تسلیتی دیر هنگام به دکتر شکرخواه بگویم که در سوگ عزیزی است.

یک وبلاگ خوب که در زمینه social softwareو تحول آن نوشته.

هفته پژوهش است.در و دیوار دانشگاه ها پر پلاکارد. به عنوان یک ارتباط شناس باید اعتراف کنم هنوز نمی دانم پلاکارد را چه کسی و چرا اختراع کرد. اما هر کس بود خدا پدرش را بیامرزد که را هی گشود تا در مواردی که نمی دانیم چه کار باید انجام دهیم، با یک پلاکارد سرو ته قضیه را هم بیاوریم. کلا مراسم چیز خوبی است و از تفریحات سالم ایرانی محسوب می شود.چه عزا چه عروسی.در هفته جاری همه جا برای پژوهش عروسی گرفته اند و برای خبرنگاران عزا. جای دوستان عزیزم که در دانشگاه مک مستر، فارگو و... درس می خوانند خالی، خیلی خوش می گذرد.البته دیگران هم مراسم دارند مثلا نگاه کنید به سخنرانی استیو جابز که از پدران کامپیوترهای خانگی محسوب می شود، در مراسم فارغ التحصیلی دانشجویان دانشگاه استفورد : متن و فایل صوتی

یک نوع دیالکتیک

درباره پست پیشین

چند نفر از دانشجویان ارتباطات زیر نظر یکی از اساتید برجسته ارتباطات مشغول تهیه جزوه ای برای یونیسف هستند.این جزوه راهنمای روحانیان برای فعال شدن در مبارزه با ایدز خواهد بود.بخشی از کارشان را آوردند که اگر چیزی به عقل مبارک رسید بگویم.یادداشتم بر جزوه ی مزبور با حذف عبارات غیر مودبانه از این قرار است:" نقاط اشکال یا ابهام:1- چه ضرورتی به استفاده زیاد از آیات و احادیث در توصیه ها هست؟.مخاطب این جزوه خودش روحانی است و این حیطه را قلمرو اختصاصی خود می داند و از اینکه احساس کند یونیسف می خواهد به او یاد بدهد چگونه فکر کند و آیات و روایات را ردیف کند احیانا خوشحال نخواهد بود. باید از او خواست خودش این کار را انجام دهد.بلدند و انجام می دهند. نوشته ها باید طوری تنظیم شوند که روحانی احساس اهمیت و اعتبار و رسالت اجتماعی کند. برای این قسمتش روضه بخوانید. برا ی این قسمت نیز از تکنیک مقایسه و رقابت استفاده کنید..... پیشنهاد ها برای قسمت راه کارها: 1-(اخلاقی و کلامی) روحانی باید دیدگاه روشنی نسبت به مساله ی شر داشته باشد و بتواند دیدگاه دینی مبنی بر حکیمانه و خیر خواهانه بودن رویدادهای ناگوار در زندگی هر فردی را منتقل کند(هر طور که بلد است نه به روشی که جزوه دیکته می کند) مهم آن است که یک پرسش اساسی، پاسخی قانع کننده بیابد: "چرا من؟" برای پاسخ به این پرسش لازم است روحانی به پیشنهاد د در زیر توجه کند. 2-(ارتباطی) در زمینه health communication منابع زیادی در اینترنت هست می توانید از آنها ایده بگیرید. اجمالا به نظر من نقش" ارتباطی- حمایتی" روحانیون در شرایط کنونی مهم تر و موثر تر از نقش "ارتباطی-ارشادی" آنان است. خوبست جزوه ی مزبور، پیشنهادات مشخصی برای این حمایتها نظیر آنچه در پیشنهاد الف آورده ام ارایه دهد. مراد از نقش حمایتی، حمایت اجتماعی در جهت مشروعیت بخشی به دیگر فعالان(پزشکان و ...)در زمینه ایدز است. مراد از نقش ارشادی وارد شدن مستقیم به معرکه است. کارهایی که روحانی به لحاظ ارتباطی می تواند انجام دهد: الف: حمایت از سایر گروه ها ، افراد یا سازمانها( مثل پزشکان و اصحاب رسانه ها...) که در مورد ایدز فعال هستند از طریق:1- مشروعیت بخشی به برنامه های آنان در ارتباط با مردم یا رسانه(مثلا حضور در یک برنامه تلویزیونی به همراه یک پزشک) 2- دعوت از پزشکان متدین و متخصصان برای حضور در مجالس مذهبی و اختصاص بخشی از مجلس به آنان 3- حمایت و تمرین صراحت در گفتگو درباره این بیماری و مسایل جنسی و آموزش لزوم و آداب آن به مردم ب:تشکیک گروه هایی از روحانیون جهت همفکری و همدلی در باب موضوع ج: ارتباط با مراجع عظام و عالمان طراز اول جهت تبیین اهمیت موضوع و تبیین موضوع. د: (ارشادی) آشنایی با روانشناسی این بیماری به علاوه آشنایی با تحلیل رفتار متقابل(TA) جهت برقراری ارتباط موثر با مبتلایان. تحلیل رفتار متقابل جزء آموزشهای ضروری تمام روحانیان، معلمان، پرستاران و ... در کشورهای پیشرفته است." ابطحی نیز در وب نوشت در ضرورت کنار گذاشتن قایم باشک در زمینه ایدز نوشته بود.

یک نمونه از پیوندهویت شیعی با هویت ملی در عراق را در سرودی که برای آقای سیستانی ساخته شده می توانید در این سایت عراقی بشنوید.

امروز با دکتر کاویانی که همزمان خبرنگار صدا و سیما در فرانسه و همکار موسسه رسانه ای فرانسه است درباره بحران اخیر این کشور گفتگویی داشتیم. او علاوه بر تحلیل سیاسی ای که همه مان درباره ماهی گرفتن نیکولاس سارکوزی، وزیر کشور فرانسه از این آب گل آلود برای انتخابات 2007 ریاست جمهوری شنیده ایم، تحلیل اجتماعی و امنیتی جالبی از این رویداد رسانه ای داشت: سالهاست که مساله هضم مهاجران در جامعه و فرهنگ فرانسوی برای فرانسه اهمیت دارد. مهاجران باید هویت فرانسوی شان و عضویتشان در جامعه فرانسوی را به سایر هویت هایشان ترجیح دهند. یک راه کار موثر در سوق دادن آنها به این سو تیره کردن هویت مهاجرتی-اسلامی آنها است. تمرکز رسانه های فرانسوی به عکس رسانه های امریکایی در طول این بحران به شدت بر سر مسایلی نظیر قانون شکنی و اخلال و...و به ندرت بر فقر و نابرابری اجتماعی دور می زد. مجموعه این تصویر های رسانه ای در نهایت هزینه های تعلق به هویتی غیر از هویت فرانسوی را در جامعه فرانسوی بالا خواهد برد و نسل جدید مهاجرین که تحصیل کرده و بزرگ شده فرانسه هستند هویتی را که برای پدرانشان اولویت داشت را در درجات پایینی از اهمیت قرار خواهند داد. و در جامعه و فرهنگ فرانسوی با عمق بیشتری هضم خواهند شد. از تاثیر این بحران بر وجهه ملی فرانسه در سطح بین المللی و اثر تخریب احتمالی وجهه بر درآمدهای فرانسه پرسیدم. کاویانی می گفت فصلی که این بحران در آن اتفاق افتاده فصل توریسم در فرانسه نیست و به این لحاظ اثر خاصی نداشته علاوه بر این اعتراض و ماشین آتش زدن یک شیوه بیان فرانسوی است. مثلا اینها در شب سال نو حدود 500 ماشین آتش می زنند ، با در نظر گرفتن اینها تخریب وجهه ملی کاملا منتفی است.کاسه کوزه ها تماما سر مهاجران شکسته شد.

اخيرا توليدكنندگان لباس، نوعي كاپشن به بازار عرضه كرده‌اند كه فروشندگان از آن به عنوان «كاپشن احمدي‌نژاد» ياد مي‌كنند. اين مدل كاپشن كه شكل و شمايل كاپشن محمود احمدي‌نژاد رئيس‌جمهور است، با استقبال گروهي از مديران ارشد و مياني كشور مواجه شده و از طرفي تبديل به نوعي كاپشن مد روز در بازار كاپشن‌هاي چهار فصل شده است. در اطراف بازار قديمي تهران و بخش‌هاي جنوب و مركز تهران، دست‌فروشان و فروشندگان دوره‌گرد بسياري مشاهده مي‌شوند كه با صداي بلند «كاپشن احمدي‌نژاد» را تبليغ مي‌كنند و به فروش مي‌رسانند. «كاپشن احمدي‌نژادو ببر پنج تومان. با اين كاپشن همه‌جا كارت رو راه‌ مي‌اندازند

فکر می کنم در ادامه پست پیشین لازم هست درباره دکتر معتمد نژاد که ترم گذشته با ایشان نیز درس داشتیم(نظریات ارتباطی معاصر) نیز چند خطی بنویسم. این آدم بی اندازه مهربان، فروتن و متخلق بود. اعضای کلاس را همکار خطاب می کرد. مثلا اگر کسی حاضر نبود می گفت بقیه همکاران کجا هستند؟ درسش فرصتی برای گفتگوی برابر بود . وقتی کنفرانس می دادیم می نشست و ریز به ریز یادداشت برمی داشت. بی آنکه تلاشی بکند، طریقه ی بودنش احترام بر می انگیخت.معمولا اول جلسه می پرسید خوب کتاب جدید چی خوندی؟با این سن و سال خودش را به روز نگه می داشت و سعی می کرد مطالب مربوط به حوزه کاری اش را کا ملا ببیند... لبخندش زیبا بود. با کسی دعوا نداشت.عمرش مستدام. پ ن. می بخشید که افعال را ماضی به کار بردم، خاطرات ترم گذشته بود.

به نویسنده اصلی مجموعه های طنز مجموعه های طنز پاورچین،نقطه چین و شبهای برره باید تبریک گفت. در این سه مجموعه با خلق و پخته شدن یک بیان تمثیلی مواجهیم. که نه تنها واژگان و نشانه های خویش که به مرور گرامر ویژه خود را نیز خلق می کند. رسیدن به این گرامر از نمادپردازی هایی نظیر(نخود=نفت) بسیار مهمتر است . چگونگی چینش این نماد ها( از وجدان بیدار شیر فرهاد ونفس خبیث کیوون گرفته تا مزرعه نخود)در کنار هم می تواند از قاسم خانی و صحت و دیگر همکارانشان یک رندِحکیم یا تنها خاطره ای از یک مجموعه تلویزیونی پر طرفدار باقی بگذارد.

چرا از تاریخ و بینش تاریخی ترس وجود دارد؟ نظر بدهید. از مواجهه با حیثیات وجودی خود می ترسیم؟ می ترسیم احساس کنیم به جای پیشرفت عقبگرد داشته ایم؟ می ترسیم که با خود برترمان مواجه شویم یا خودی که به هر روی جور دیگری است و از نظر ما ناخود است؟ چون حالش را نداریم؟!!!

خیلی جالب است که مدیران فرهنگی و سیاسی دایم دم از هویت می زنند اما در تلویزیون ما سالهاست هیچ مجموعه تاریخی درباره این کشور و فرهنگش ساخته نشده.ذهن بینندگان تلویزیون مدام در معرض اسطوره ها و نشانه های چینی، امریکایی و ... است، بعد دم از هویت می زنیم.

موسیقی زبان مشترک جهانی «نیست»

این سخن که موسیقی زبان مشترک جهانی‌ست را ابتدا غربی‌ها باب کردند آن هم هنگامی که فقط موسیقی خودشان را شنیده بودند و باور داشتند که موسیقی یعنی موسیقی غربی. در همان روزگاری که اصطلاح موسیقی شناسی یا موزیکولوژی (musicology) باب شد معنایش شناخت موسیقی غربی بود نه موسیقی؛ کما این که هنوز هم به همین معناست...ادامه

ماک هم دارد به خانه بخت می رود و احیانا من می مانم و یک وبلاگ بی کامنت. با او درباره این که مجالس مردانه در مراسم عروسی و عقد معمولا بی رونق و مایه اتلاف وقت است گفتگو داشتیم. و ایده هایی در مورد خلق مناسک شادی آفرین که خوشایند همه باشد ردو بدل شد. امروز گزارش بزرگداشت سعدی افشار، بازيگر نمايش های سنتی ايرانی، در خانه هنرمندان را می خواندم، دیدم سیاه بازی ایده ای است که عمومی کردنش چندان دشوار نیست. حتی مثل این مداح و روضه خوان هایی که برای مجالس ختم هستند ، می توان خدمات سیاه بازی را به خدمات مجالس وارد کرد.کار آفرینی هم هست. هر چه باشد از این ارکستر های یخی که در بیشتر مجالس میآورند بهتر است.گزارش رااینجا ببینید.

جواد مجابی در مراسم اعلام نتایج مسابقه داستانک های 88 کلمه ای که دو شب پیش در کاخ نیاوران برگزار شد چیز جالبی می گفت:82 درصد مضمون داستانک ها، مرگ در صورتهای طبیعی و غیر طبیعی اش بوده است.او بابت اینکه نسل جوان تا به این حد مرگ ندیش است اظهار نگرانی می کرد. برای خبر نتایج اینجا را نگاه کنید.

Here is a good article about one of key concepts in studing globalization: The problem of universals is a conventional term given to what is in fact a nest of intertwined problems, some within the domain of (An approach to psychology that emphasizes internal mental processes) cognitive psychology, others within that of (The philosophical theory of knowledge) epistemology, still others within (The metaphysical study of the nature of being and existence) ontology. In other words, this problem involves how we think, how we know, and what are the realities to be known....continue

گفت وگو با دكتر كمال پولادى پيرامون كتاب «نظريه كنش ارتباطى»:...•محور اصلى مباحث كتاب «نظريه كنش ارتباطى» عقل گرايى است. از اين رو به هابرماس لقب آخرين عقل گراى بزرگ را داده اند. اما عقل گرايى هابرماس با عقل گرايى كه در سنت دكارت، كانت و هگل مطرح است، متفاوت است. لطفاً بفرماييد كه وجه مميز آنها چيست؟ در يك نگاه كلى مى توان گفت تفاوت هابرماس با اين انديشمندان در اين نكته مهم نهفته است كه هابرماس عقلانيت را بين اذهانى مى داند. اگر در يك بيان كلى عقل مورد نظر دكارت را عقل فردى و عقل مورد نظر هگل را عقل نوعى و عقل موردنظر كانت را استعلايى بخوانيم، عقل موردنظر هابرماس را بايد عقل اجتماعى به مفهوم بين اذهانى بخوانيم...

نخستين کنگره بين المللی فمينيسم اسلامی که در بندر بارسلون اسپانيا برگزار شده بود به کار خود پايان داد...والنتين مقدم، (نفر وسط) يکی از مسئولان ايرانی سازمان يونسکو در زمره شرکت کنندگان کنگره فمينيسم اسلامی بود...ديگر شرکت کننده نامدار در کنگره، امينه ودود، ماه مارس گذشته با برپايی نمازجمعه در مسجدی در نيويورک برای نخستين بار در تاريخ اسلام قرارگرفتن يک زن در جايگاه امامت جمعه را رقم زد، هرچند اغلب علمای اسلام اين اقدام را خلاف احکام اسلام تشخيص دادند.

خیلی مایلم موضوعی که برای رساله دکتری برمی دارم پیوندی میان تواناییها و سوابق ام باشد.از یکسو با مطالعات دینی و علوم وابسته به تاریخ و از دیگر سو به علوم اجتماعی و مسایل مربوط به ایران راجع باشد. به واسطه نوع کاری که الان انجام می دهم مسایل مربوط به جهانی شدن هم برایم اهمیت دارد.در صدر نخستین یادداشتِ دو صفحه ای ام از طرح رساله، عجالتا این عنوان قرار گرفته که نیاز به تراش کاری زیادی دارد، به خصوص مفهوم رفتار نیاز به یکی دو قید یا جایگزین دارد:" تحلیل خط مشی فرهنگی و ارتباطاتی در قبال فرآیند جهانی شدن بر اساس نظام استعاری و الگوی اسطوره شناختیِ رفتار ایرانی" غیر از جلال ستاری و محسن بینا نیاز دارم با جوانترهایی از اسطوره شناسان مشورت کنم. لطفا معرفی کنید.

درباره قانون منع سكولاريسم و ليبراليسم در سينما سرمقاله محمد قوچانی در شرق:...قانونى كه نه فيلسوفانه نوشته شده و نه قابل اجرا است، قانونى كه جز براى التيام قلوب برخى مومنان و شادى دشمنان از اين همه بى تدبيرى نوشته شده است جز تازيانه اى بر آب نيست. حتى وفادارترين مديران و مومنان به جمهورى اسلامى از عهده اجراى اين قانون بى قانون برنخواهند آمد.

در این چند سال میزان کج خلقی و عصبانیت مردم در فضای عمومی خیلی زیاد شده. این کج خلقی و بگو مگو ها در سریال های تلویزیونی هم نمود زیادی دارد. آدم ها دایم در حال کشمکش اند. به نظرم این پدیده معلول دست کم یکی از خصیصه های ارتباطی ما ایرانیان به نام تعارف است. ظاهر این حرف متناقض به نظر می آید چراکه ظاهرا اگر با هم تعارف داشتیم کارمان به دعوا نمی کشید. واقعیت آن است که که بسیاری از بگو مگوهای روزمره در ارتباطات ااجتماعی ایرانیان ناشی از ابهام در موضوعات، قلمروها و ارزشهای امروز جامعه است. ویژگی تعارف، رودربایستی و پرده پوشی در فرهنگ ما باعث بازتولید این ابهام و تنش ها می شود.

کتاب در طلب کام از جمله کتاب‌ها در قلمرو ايران‌شناسی است که می‌کوشد به جای بررسی مفاهيم و پديده‌های انتزاعی، "فرهنگ مادی" را موضوع کار قرار دهد؛ دخانيات و مشروبات الکلی و قهوه، پديده‌هايی مادی هستند که با رشته‌ای از ايده‌ها و رفتارهای مربوط به ذوق و سليقه، لذت، منزلت و اعتبار و احترام اجتماعی پيوند دارند...در طلب کام، تصويری تاريخی از چهار سده ايران را پيش چشم خواننده می‌گذارد. خواننده ايران‌پژوه به هر جنبه از تاريخ ايران در اين دوره علاقه‌مند باشد، از خواندن اين کتاب نمی‌تواند تن بزند؛ زيرا اين کتاب پيوستگی همه پاره‌های جامعه به هم را بازنموده و نشان داده که پديده‌های مادی چه اثری سترگ در شکل دادن به نظام‌های اخلاقی و معنوی دارند. البته برای خواننده ايرانی، بهره از خواندن اين کتاب به يافته‌ها و نتيجه‌های آن خلاصه نمی‌شود؛ بل‌که شيوه تاريخ‌نويسی رودی ماتی که امروزه شيوه پذيرفته تاريخ‌نويسی در غرب به شمار می‌رود، بيش از هر چيز آموزنده است. کتابشناسی: Matthee, Rudi, The Pursuit of Pleasure, Drugs and Stimulants in Iranian History, 1500-1900, Princeton University Press, 2005, 347 pages برگرفته از یادداشت مهدی خلجی

یک خانم ژاپنی که اکنون 73 سال دارد، به گواهى اسناد خانوادگى، خود را نسل پنجاه و سوم ازتبارِ شاهزادگان ساسانى که در پىِ ویران شدن تیسفون به خاور دور آمدند، مى‏داند و کتابى هم با نام"از تبارِ ایرانى" منتشر ساخته است. او سعی دارد نشان دهد که ژاپن‏عقب مانده آن روزگار از امپراتورى ایران باستان چه تمدن والایى گرفت بیشتر

بابت پایین بودن کرکره در این چند روز عذر خواهم.دسترسی نداشتم. محض اطلاع به تصاویری از فیلم جدید محسن مخملباف(جنسیت و فلسفه) نگاهی بیاندازید

دوره جدید کلاس های «پدیدار شناسی روح هگل» دکتر رامین جهانبگلو ، هفدهم مهر ماه در خانه هنرمندان ایران آغاز می شود.در اين كلاس ها، كه تا كنون چهار دوره از آن برگزار شده است، بخش هاي مختلف كتاب « پديدار شناسي روح» هگل مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد و در دوره جديد، بخش مربوط به فرهنگ آن موضوع بحث قرار خواهد داشت. اين دوره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی نه جلسه ای، يكشنبه هر هفته از ساعت 17:30 تا 19، در تالار كنفرانس برگزار خواهد شد. علاقه مندان به ثبت نام در این کلاس ها می توانند به سراچه گفتگو در طبقه اول خانه‌ی هنرمندان ایران مراجعه و یا مستقیما از طریق مرکز پژوهش های فرهنگی اقدام کنند.

پيام‌ها و شوخي‌هاي فريبنده، پستی در وبلاگ تابان خواجه‌نصيري - نويسنده، مترجم، روزنامه‌نگار و پژوهشگر - متولد 1346، متاهل و ساكن تهران است. او وبلاگش را به فولکلور اینترنتی اختصاص داده است.

هفته گذشته اجراهای ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک تهران را دیدم. این هفته ارکستر ملل که قرار بود 6تا8 مهر درتخت جمشید اجرا داشته باشد در تالار وحدت 2 اجرا خواهد داشت.

یکی از دو ترجمه کتاب راز داوینچی را می شود از اینجا دانلود کرد. این داستان یکی از پرفروشترین کتابها در دنیاست که تا بحال نزدیک به 35 میلیون جلد از آن به فروش رفته. گزارشی از بی بی سی درباره این کتاب اینجا هست که اطلاعات خوبی در باره وضعیت این کتاب در ایران دارد. برای کسانی که به نماد ها و نشانه ها علاقمندند پانویس های مترجم باید خیلی جالب باشد.سایت رسمی کتاب مزبور جهت اطلاعات بیشتر...

این یک کتابخانه مجازی فارسی است .

چند بار برایم پیش آمده که وقتی از یک راننده تاکسی یا مغازه داری که رفتار مناسبی ندارد،خواسته ام که منظم یا محترمانه رفتار کند پاسخ داده " مثل اینکه شما تازه از خارج اومدی!" اینجا مصاحبه ای با علی رهبری از رهبران برجسته ارکستر در جهان هست که "مثل اینکه تازه از خارج آمده" و لحن امید و اصلاح در کلامش درباره حال و آینده موسیقی ایرانی هویداست.این هفته ارکستر ملی با او در تالار وحدت اجرا دارد. بیشتر...

طی ماه گذشته دو بسته خبری، به صورتی نمادین بخشی ازوضعیت هویت فرهنگیِ ایران امروز رابه تصویر کشیدند.یکی بر پایی نمایشگاه امپراتوری فراموش شده: جهان ايران باستان' در موزه بريتانيا و دیگری اخبار مربوط به آبگیری سد سیوند و زیر آب رفتن بخشی از منطقه تنگ بلاغی و پاسارگاد. رييس جدید سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در گفت و گو با ايلنا مخالفت صريح خود نسبت به احداث سد سيونداعلام كرد و در نهایت گفت:"پس از انجام بررسي‌‏هاي كامل نظر شخص رييس جمهور ، تكليف سد و آبگيري آن را مشخص خواهد كرد." اگر مساله در رسانه ها جدی تر بشود، تصمیم احمدی نژاد تصمیمی بسیار نمادین در مورد برآیند دیدگاه ایران امروز، در باره مولفه های هویتش خواهد بود.هویتی که از سویی آنرا در مولفه های مدرن و پیشرفت(از جمله سد سازی) جستجو می کند و از دیگر سو در سنت(گروهی در سنت اسلامی و گروهی دیگر در سنت ایران باستان). این تصمیم به صورتی نمادین بازتابی است از چگونگی مواجهه امروزِ ذهن ایرانی با عناصر هویتی خویش.برخی با پیشداوری نسبت به اصولگرایی اسلامی و عملگرایی احمدی نژاد نتیجه را قابل پیش بینی می دانند، اما من چنین گمانی قوی ندارم. متاسفانه یا خوشبختانه این یک انتخاب واقعی است.شاید بهترین گزینه سرمایه گذاری برای حفاری و پژوهشی جامع در این محوطه باستانی و به تاخیر انداختن آبگیری باشد.دولت احمدی نژاد می تواند برای بازگرداندن وجهه ای که درآبگیری سد سیوند از دست می دهد بودجه قابل توجهی صرف پژوهشهای باستانشناختی معطوف به هویت کند.تا هم مساله آب حل شود و هم اهالی فرهنگ و تاریخ به جای خواندن مرثیه ایران باستان، دامنه فعالیتشان را گسترش دهند و برکات فرهنگی اش در نهایت به خلق برسد.

چند روزی عکس مربوط به یادداشت بوش، مایه مضحکه آدم های بیکار شد.کاش رئیس جمهور ما هم مشاورانی داشت تا در مورد ریز رفتارها و زبان بدنش به او مشاوره می دادند. شاید آنوقت دستهایش را آنطوری تکان نمی داد. نشانه هایی که آقای احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل با تن صدا و دستهایش منتقل می کرد بیشتر نشانه های اضطراب و خشم بود تا قدرت و استقلال.این را که به یکی از دانشجویان دکتری حقوق بین الملل می گفتم می خندید و می گفت بابا دنیا که انقدر حساب و کتاب نداره!گفتم تو که رشته ات علوم انسانی است اینطور بگویی از آقای رییس جمهورِ مهندس چه انتظاری هست؟

سال گذشته ضمن آنکه گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی به دانشکده تبدیل شد، دانشگاه تهران نیز استقلال ارتباطات به عنوان یک رشته را پذیرفت. ارتباطات اجتماعیِ دانشگاه تهران ایجاد روابط سازنده با صدا و سیما را در دستور کار خود قرار داده. شاید این همایش اولین ثمره اش باشد

کسی از اینجا دست خالی برنمی گردد. وبگزیده ی خوبی است. سایت سید احمد فردید هم درست شده شاید برای اهلش جالب باشد. اگر حوصله این چیز ها را نداشتید یک شعراز مجموعه اشعار شل سیلور استاین بخوانید. شعر زیر تقدیم به دوست گرانمایه ام ماک کاشانی: پيتر ويل بيچاره فقط سه جمله بلد بود سلام،حال شما چطور است، خدانگهدار تا اينكه يك روز، پيتر ويل از دست كسي عصباني شد كلي كتاب و لغت نامه خواند تا ياد گرفت بگويد: برويد به جهنم! لباسش را تنش كرد، رفت روبه روي آن طرف ايستاد و گفت، " سلام،حال شما چطور است، برويد به جهنم، خداحافظ!" همه چيز خوب پيش مي رفت تا اينكه يك روز، پيتر ويل بيچاره عاشق شد كلي لغت نامه خواند تا ياد گرفت بگويد: "دوستتان دارم" لباسش را تنش كرد، موهايش را شانه كرد و ادكلن زد و يك شاخه گل خريد رفت روبه روي آن طرف ايستاد و گفت: " سلام،حال شما چطور است، دوستتان دارم ، برويد به جهنم، خداحافظ!" بعد گل را برداشت و سريع دور شد و حتي پشت سرش را هم نگاه نكرد پيتر ويل بيچاره خيلي خوشحال بود كه تمام حرفهايش را زده است!

مجموعه کمدی " بله آقای وزیر" ساخت بی بی سی با دوبله و ترجمه عالی که هر شب ساعت 10 از شبکه 2 پخش می شود و بی نظیر است را به هیچ وجه از دست ندهید...

هر وقت تب می کنم و شب خوابم نمی برد به مهتاب بد نمی گویم اما سعی می کنم به الگویی برای تاخیر و تنوع فرهنگی در ایران فکر کنم... معلوم است ...خیلی زود نتیجه می گیرم که خواب را ترجیح می دهم. ابراهیم نبوی در بی بی سی نوشته: انترناسيوناليسم ايرانی در پی اعلام اين نکته که تا کنون ۶۵۰۰۰ شرکت تجاری ايرانی در دبی ثبت شده اند، يکی از ايرانيان گفت: ما ايرانی ها صبح در تهران از خواب بيدار می شويم. محل شرکت تجاری و مرکزخريدمان در دبی است. استعدادمان در تهران کشف شده ، اما نبوغ مان در اروپا شکوفا می شود. برای تحصيل به فرانسه يا لندن می رويم، اما چون از کار در اروپا خوش مان نمی آيد، در ايالات متحده آمريکا کار می کنيم. و هر وقت بيکار شديم برای گرفتن حقوق بيکاری به اروپای مرکزی می رويم. برنامه های تلويزيونی مان از لس آنجلس پخش و در خرم آباد دريافت می شود. فيلم های مان را در بيابان های ايران می سازيم. اما در ونيز و پاريس و برلين آنها را نمايش می دهيم و از آنجا جايزه فيلمسازی می گيريم. در کلن طرفدار جمهوری و در تهران طرفدار سلطنت هستيم، مهم ترين مقالات سياسی مان در اوين نوشته می شود، اما در پاريس خوانده می شود. از واشنگتن نامزد انتخابات می شويم، اما صلاحيت مان در تهران رد می شود، بنابراين در برلين انتخابات را تحريم می کنيم و در لندن تصميم می گيريم رفراندوم برگزار کنيم. در هلند عضو پارلمان و در اسرائيل رييس جمهور می شويم. در تهران با حکومت مخالفت می کنيم، در عراق با حکومت می جنگيم، اما در لبنان از حکومت دفاع می کنيم. در تهران کنسرت موسيقی راک برگزار می کنيم، اما در فرانکفورت کنسرت موسيقی سنتی مان با استقبال آلمانی ها روبرو می شود، در آنکارا در کنسرت موسيقی پاپ ايرانی شرکت می کنيم، اما در آنتاليا می رقصيم. در کانادا برنده مسابقه ملکه زيبايی می شويم. حقوق زنان مان در مشهد نقض می شود، اما در سوئد از حقوق زنان دفاع می کنيم. وليعهدمان در آمريکاست، ملکه مان در يکی از شهرهای فرانسه زندگی می کند، رئيس جمهورسابق مان در پاريس زندگی می کنند، رئيس قوه قضائيه مان متولد عراق است، در عوض نخست وزير عراق سالها در ايران زندگی می کرد و رئيس جمهور اسرائيل متولد ايران است. در ايران زندگی می کنيم، در ترکيه تفريح می کنيم، در آمريکا پولدار می شويم و برای مرگ به ايران برمی گرديم.

اوایل ورودم به دانشگاه خیلی دنبال این بودم توانایی فکری داشته باشم که امکان مرتب کردن افکار و سامان دادن به نظام فکری ام را فراهم کند. خیلی زود فهمیدم که وقت گذاشتن روی منطق صوری و ارسطویی برای رسیدن به این مقصود، آب در هاون کوبیدن است. بعد با جزوات آقای ملکیان و چند کتابی که در کتابخانه دانشگاه امام صادق بود با تفکر نقدی آشنا شدم.همزمان خواندن رسالات افلاطون تمرین خوبی برایم بود. در گفتگوها خودم را جای سقراط میگذاشتم. دوران لیسانسم که تمام شده بود خیلی دوست داشتم فرصت کنم مجوعه ای آموزشی گردآوری کنم که نیمی به بحثهای معرفتشناختی و نیمی به تکنیکهای تفکر نقاد بپردازد و هند بوک کسانی باشد که دغدغه ای مشابه آن وقت من داشتند. اینکار در حد همین ایده و حداکثر در میان گذاشتن بخشهایی از آن با چند دوست که منطق تدریس می کردند باقی ماند. اخیرا کتابی دیدم که خیلی به آن ایده نزدیک است. خواندنش برای همه دانشجویان علوم انسانی که به مباحث نظری در حیطه خودشان علاقمندند کارگشاست.یک نسخه اش پیش من هست و اگر کسی بخواهد کپی رایت را زیر پا بگذارد من مانعش نمی شوم.

هرجا تصویر سازی بین المللی از جمهوری اسلامی ایران مورد بحث باشد یک مثال برجسته همواره فیلم "بدون دخترم هرگز" با بازی فرزانه تاییدی کارمند اخراجی وزارت ارشاد است.فیلم را حتما دیده اید.خیلی غیر منصفانه و در عین حال تاثیر گذار ساخته شده است به طوریکه تا سالها پس از تولید آن کلمه ایران تداعیگر ماجرای آن فیلم در اروپا و امریکا بود.چند روزی است این آدم( فرزانه تاییدی) سایتش را راه اندازی کرده وچند تا عکس و بیوگرافی گذاشته با تم نوستالژیک.از جنجال احتمالی درباره راه اندازی این سایت خبری ندارم،علاقمندان جهت پیگیری به سایت روزنامه کیهان مراجعه کنند.در مجموع خلاصه جنجال از این قرار خواهد بود که یک عده می گویند ایشان آدم خوبی بوده و طفلکی مظلوم واقع شده و دسته مقابل مطمئنند که الکی خودش را به مظلومیت می زند. من حیث المجموع کسی با ارتباطات بین المللی کاری ندارد.

بازهم ارتباطات بین المللی و تصویر سازی بین المللی:گزارشی از بی بی سی درباره تصویر مسلمانان در سینمای امروز بریتانیا اضافه کنم این روزها به هر سایتی سر بزنی گزارشی نقدی تحلیلی ترجمه ای چیزی از سفر شان پن به ایران هست. بنده هر چه فکر کردم مطلب تازه ای در این مورد به ذهنم نرسید. اما بدین وسیله سفر مزبور را محکوم می کنم!

ارتباطاتی ها به مقوله سانسور علاقه ویژه دارند. وبلاگهای اغلب روزنامه نگاران را که نگاه کنی احساس می کنی کسی اینهارا نوشته که در دهانش را گرفته اند.من هیچ داوری در این باره ندارم. از بچگی هم اگر فوتبال بازی می کردم دفاع وایمیستادم نه داور! اینجا مروری شده بر تاریخچه سانسور در ترانه سرایی ایران.

خاتمی ابزاری مهم در ارتباطات بین المللی خلق کرد، دیگران پی اش را گرفتند و از آن بهره ها خواهند برد.ترکیه و اسپانیا مخارج "هيئت اتفاق تمدنها" را تامین می کنند.این در حالی است که خاتمی تنها به عضویت در این هیئت دعوت شده است. آیااو می توانست زمینه ریاست ایران در این هیئت را فراهم کند؟

یک نمونه از بازی برنده برنده ی ارتباطات بین المللی از سوی شبکه العربیه که خطوط هوایی اش به ایران مسافر حمل می کند. ما از همین جا به سیاستگذاران و سیاستگزاران گردشگری کشور علیک سلام عرض می کنیم.

اینها سوالات امتحان درس ارتباطات بین المللی و روابط بین المللی است که در قالب مقالات 600 تا 800 کلمه ای باید پاسخ داده شوند: 1- چندی پیش وزیر خارجه ایران, ایالات متحده را به دوئل در زمینه محبوبیت در خاورمیانه دعوت کرد. با بررسی دیدگاههای جوزف نای و ساموئل هانتینگتون درباره قدرت نرم و سخت و رابطه موفقیت و محبوبیت؛ ظرفیتها و محدودیتهای جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا را برای بهره گیری از قدرت نرم در خاورمیانه مورد بررسی قرار دهید 2- دیپلماسی فرهنگی امریکا و فرانسه را در مورد گسترش زبان انگلیسی و فرانسه مقایسه کنید 3- نسبت بحرانهای جهانی با رسانه های جهانی را در مورد بحران عراق بررسی کنید. 4- مباحث جامعه اطلاعاتی چه نسبتی با زیر ساخت اطلاعات جهانی الگور دارد؟دیدگاههای خوشبینانه و بدبینانه را نقادی کنید. جوابها رافردا باید تحویل بدهم.فردا 27 سالم تمام است.

این هم یک نقد رادیکال از رسانه های دولتی و داخلی که روند صدا و سیما را با نظریات ژوزف گوبلز,وزیر تبلیغات رژیم نازی تطبیق داده است.

هر آدمی چند تا کوپن برای کارهای احمقانه داره که درست در بدترین مواقع خرجشون می کنه .دیروز یک مصاحبه با دکتر آشنا گرفتم. هر چی راجع به مصاحبه بلد بودم بر عکسش عمل کردم. رسما گند زدم.

گزارشی از پنجمين جشنواره ترانه های شرق در سمرقند در بی بی سی آمده که نشانگر حضور کمرنگ اهالی موسیقی ایران در آن و تلویحا سیاستهای دولت درباره رویدادهای فرهنگی فراملی است که سازمان فخیمه ی فرهنگ و ارتباطات اسلامی بار آن را بر زمین می کشد.در این جشنواره یک گروه از آمریکا به سرپرستی یک خانم آمریکایی, موسیقی ایرانی اجرا کرده اند.این در حالی است که کویت با یک ارکستر بزرگ در این رویداد ارتباطی و فرهنگی منطقه ای شرکت کرده است.ما در صورتبندی ارتباطات بین المللی مان در سطح منطقه به شدت به تولیدات مشترک فرهنگی نیاز داریم. توجه به یک نمونه این قبیل تولیدات فرهنگی میان اعراب و اسراییل نشانگر عمق فاجعه در زمینه دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی در مقام مقایسه است.برای دیدن تصاویر بیشتری از این جشنواره اینجا را نگاه کنید. درباره مثلث هنر -ارتباطات بین المللی- صلح دیدن این گزارش از نقاشی روی دیوار کرانه باختری بدک نیست.

جریان یکسویه پیام

كتابي كه عنوانش تاقسمتي گنده تر از محتوايش است اما جاي شكرش باقي است. يك شاعر آن را نقد كرده. اينكه شاعران جايگاه مهمي در جهان سوم دارند بر خوانندگان محترم پوشيده نيست. اما گوياشاعر دوست داشتي افغان همچنان از پياده روي بازگشت نكرده.

دكتر سروش سخنراني درباره تشيع و دموكراسي در پاريس كرده بود كه گزارش دست و پا شكسته و تحريف شده آن در بازتاب منتشر شد. سپس نقدي از آقاي بهمن پور در بازتاب قرار گرفت و دكتر سروش جواب داده كه جالب است ببينيد.

انجمن آمريكايي ارتباطات كنفرانس سال آينده را در پرو برگزار مي كند.بشتابيد

دو سيستم كنترل اجتماعي در دنيا رواج دارد : محسوس و نامحسوس. در كنترل محسوس پليس و نيروهايي كه كنترل را به عهده دارند در پر رنگ ترين شكل ممكن ظهور و بروز دارند تا صرف ديدن حضور آنها مانع رفتار مجرمانه شود. فرانسوي ها چنين سيستمي دارند. خيابان ها بي شباهت با پادگان نظامي نيست. اما انگليسي ها كنترل نا محسوس را ترجيح داده اند. در خيابانها از پليس خبري نيست در عوض روزانه هزاران دوربين از شما تصوير برداري مي كنند. براي ايران چه نوع كنترلي جوابگو ست؟ الان پليس در بزرگراهها، ماكت مقوايي الگانس را به نشانه حضور محسوسش مي گذارد . آيا اين بيشتر اثر گذار است يا آن سيستم كنترل سرعت با عكسبرداري، كه نامحسوس است. من كه عادل ام به دو دليل معتقدم كنترل نامحسوس دست كم از يك جهت براي ما مفيد است. يكي از اين دو دليل در اثر پيام كوتاه يكي از دوستان قمي ام به ذهن رسيد. او در يك مناسبت مذهبي چنين پيامي فرستاد: .............................................................................. و آنگاه كه ابراهيم سر اسماعيل را بر زمين نهاد تا فرزند خود را قرباني كند، ندا آمد كه.... ابي ي ي ... ولش كن ... تو در مقابل دوربين مخفي هستي.................................................................................... نظام اخلاقي- هنجاري ديني، درست مانند دوربين مخفي عمل مي كند(كنترل نامحسوس) و مردم ما با چنين كنترلي بيشتر انس دارند تا نمونه محسوس آن. اين را اضافه كنيد به ترس بيمار گونه اي كه ايراني ها ازقضاوت غيابي(اينكه درباره شان چه مي گويند) دارند. از اين بيماري مي توان در جهت كنترل اجتماعي، و همزمان درمان آن بهره برد. دليل دوم اين است كه1- وقتي كنترل محسوس پر رنگ شد، ناخودآگاه كنترل نامحسوس كمرنگ مي شود. و مردم عادت مي كنند محسوس كنترل شوند( نمونه روشن اش پيامدهاي حضور يا عدم حضور پليس راهنمايي سر چهار راه هاست)2- ما امكان سازماندهي كنترل محسوس و دائمي را نداريم ... بنابراين وقتي سيستم كنترل محسوس به هر دليل حضور نداشته باشد جامعه به هرج و مرج كشيده مي شود. پس بايد روي كنترل نامحسوس سرمايه گذاري و برنامه ريزي شود. نامحسوس بودن ازاين جهت مفيد است كه ايراني ها كله شق اند و فكر مي كنند كه نبايد به اين راحتي زير بار زور(قانون) بروند، كنترل نامحسوس، اين غرورآنها را تا حدي به رسميت مي شناسد و كمك مي كند كنترل قانوني با شيوه هاي نظام اخلاقي- هنجاري شان پيوند برقرار كند. رسانه ها در اين نوع كنترل بسيار مهم اند.

يكي از راه هاي نقش زدن پيش نويس زندگي بازي است. ما در مورد بازي به لحاظ نظري و عملي كم داريم! يك كتاب مفيد براي بازي هاي خانگي براي بچه ها و آدم بزرگها اينجا هست كه اين يكي جنبه سرگرمي دارد.اما در ترجمه كتاب مرحوم بنده بازيهاي روانشناختي زيادي جمع آوري شده است.

تحليل گران رفتار متقابل مفهومي دارند به نام "پيشنويس زندگي" كه در اين پيش نويس الگوهاي رواني - رفتاري كه از كودكي در فرد اتوماتيك شده اند ضبط است.شناخت اين پيشنويس و بازنويسي آن از خدماتي است كه تحليل رفتار متقابل ارايه مي دهد. فانتزي هاي اشخاص بخش مهمي از اين پيش نويس هاست. در يافتن فانتزي هاي افراد علاوه بر حوادث دوران كودكي، كارتون ها و داستانهايي كه شخص تحت تاثير آنها بوده بسيار مهم اند. خيلي دلم مي خواست يكي از دانشجويان ارتباطات يا روانشناسي تاثير فانتزي هاي كارتونها را در نسلهاي جديد ايراني بررسي كند.ادبيات رسانه اي ما بخش مهمي از پيشنويس زندگي اجتماعي ما در نسلهاي آينده است. اگر كسي خواست كار كند در مورد روش شناسي من هستم.

رضا عباسي كه الان دانشجوي دكتري تاريخ فلسفه در دانشگاه پواتيه فرانسه است در نامه اي از من خواسته كه اولا فلسفه ي اين وبلاگ را توضيح بدهم! ثانيا خريد دوربين ديجيتالش را به اطلاع عموم برسانم و موضوعاتي براي عكاسي در فرانسه پيشنهاد بدهم كه عكسش در چ ا پ ا ر نصب شود. توضيح اينكه،اول: فلسفه شخصي و دم دستي اين وبلاگ براي من اين است كه بيان خود باعث وضوح، شادي و قدرت مي شود.بيان خود،تثبيت خود آگاهي است.خود آگاهي در ارتباط حاصل ميشود.ارتباط آيينه اي است كه ميتواني تصويرت را در آن باز بيافريني. خطوطي را كه نمي پسندي ببيني و كمرنگ كني و جايي را كه دوست داري برجسته كني. غير از اينها، پيدا كردن شيوه بيان شخصي هم برايم مهم است. شما كه آنجا هستي تجربه گونه هاي مختلف بيا ن فرهنگي و هنري برايت امكان پذير تر است.اين جا عجالتا نوشتن غنيمت است.بعد از اين دنبال راهي مي گردم كه فيلم سازي را شروع كنم .البته مستند.شايد با موسيو رحيمي صحبت كنم!وااااي 5 ماهه دايرة المعارف نرفتم. دوم:خيلي خوشحال مي شم كه اينجا يك مجموعه عكس هدفمند از محيط زندگي تو داشته باشيم.بايد راجع به پيشنهاد ها فكر كنم و نظر بقيه را هم اينجا بگيريم. مثلا يك مجموعه مقايسه اي درباره زبان بدن در تهران و پواتيه. عنصر مقايسه در عكس ها براي من مهم است ؛ يعني بتوانيم با مورد مشابهي در ايران مقايسه كنيم.كسي پيشنهادي داره؟ يه پيشنهاد عالي مقايسه تنوع رنگها در فضاي عمومي است.

يك روز در موسسه نگاه معاصر با معلم خوبم مصطفي ملكيان گفتگويي داشتيم. درباره اينكه تاييد يا عدم تاييد، مهر يا قهر ديگران چگونه احوال ما را بالا و پايين مي كند. موقع خداحافظي گفت خواهش مي كنم اين را بخوانيد، بعد گفتگو مي كنيم. چهار ميثاق از دون ميگوئل روئيز ترجمه ي دل آرا قهرمان و ناشرش پيكان هست.مدتي ناياب شده بود نسخه ديجيتالش غنيمت است.

ايــــــران مادر های خوب دارد و غذاهای خوشمزه و روشنفکران بــد و دشتهای دلپذيـر .... نامه ای به احمدرضا احمدی ، نوشته سهراب سپهری

Teamwork

سال1380 كتابي را به همراهي يكي از دوستانم( افشين فيروزمنش) ترجمه كرديم. افشين ترجمه را به شخصي به نام مهندس علي قائميان كه مي گفت استادش است داد تا ويرايش كند و نظرش را بگويد. ما هيچ كپي از نسخه پاكنويس ترجمه نگرفتيم و آن استاد كماكان در مكان نامعلومي مشغول ويرايش است.دوست من هيچ وقت مسووليت اين حادثه يا جبران آن را به عهده نگرفت. خوشبختانه كتاب تا حالا چاپ نشده. او چند بار آمد و پيشنهاد داد تا بر اساس چركنويسها كار را بازسازي كنيم اما دل و دماغي براي ادامه اين همكاري نبود.امسال يكي از دوستان گفت خودت بر اساس آن كتاب و تجاربي كه در آموزش كارگروهي داشته اي مجموعه اي تاليف كن. جدي گرفتم. يادداشتها آماده است. به يك دستيار يا همكار نياز دارم. كه دلگرمم كند، انگليسي و فارسي اش خوب باشد، از موضوع پرت نباشد، كارهايي كه مي گويم انجام دهد را بفهمد و بهتر از هر كسي انجام دهد...و ... ويرايش كتاب را به خودم بسپارد. براي اطلاعات بيشتر درباره مولف "كتاب مرحوم"،اينجا را نگاه كنيد كه سايت همين بابا به همراه دارو دسته اش هست. دلم مي خواهد اولين كسي باشم كه در ايران چنين مجموعه و خدمات مشابهي را ارايه مي دهد.

پول هم دادند

مدتي پيش سفارش تاليف چند مقاله براي يك دايرةالمعارف كودك و نوجوان از يك ناشر خصوصي به دستم رسيد. اين مجموعه، برگردان فارسي دانشنامه آمريكايي KINGFISHER است كه مطالبي درباره ايران و اسلام به آن افزوده شده. 14 مقاله نوشتم كه عناوينشان دين ، خدا، پيامبر، كتب مقدس، اسلام، زيارت، فرشته، بت و ... بود. از اينكه مطالب دقيق و تخصصي را با حفظ دقت به ساده ترين زبان در مي آوردم لذت مي بردم. امروز نسخه حروفچيني را آوردند ببينم. كل كار مهر ماه چاپ مي شود. سفارش طراحي و اجراي بخش ضميمه اين دايرة المعارف را هم كه شامل اعلام و گاهشمار است، قبول كردم و تمام شده. به گمانم اولين نمونه تاليفي به زبان فارسي باشد كه در سطح استاندارد جهاني قرار دارد. هرچند توي اين مملكت ، كار كودك تا اندازه اي كسر شان است، خيلي خوشحالم كه برايش وقت گذاشتم. و قتي يك كار درجه يك انجام مي دهم راضي مي شوم، حتي اگر پولي در كار نباشد. حالا راضي ام.

محمد رضاي عزيز سياستهاي فرهنگي كشورهاي عضو اتحاديه اروپا از اينجا قابل دانلود است

عكس از حسين سربخشيان

اديان ايراني

صابئين مراسم آيينى خود را در كنار رودخانه كرخه و كارون برگزار كردند. پيروان مندايى، كه در شرق عراق و سواحل رودخانه كارون و كرخه در جلگه خوزستان پراكنده اند، معابد خود را در كنار آب مى سازند. مندائيان، خود را از نسل سام بن نوح مى دانند. پيروان «صابئين مندايى» معتقدند: ۲۱ جولاى ( ۳۰ تير) مصادف با۴۴۵۳۵۷ سالروز تولد حضرت آدم است. اين آيين در حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار پيرو در ايران دارد. آب مهم ترين ركن آيينى اين قوم است. مراسم مذهبى ، ازدواج و تمام آيين آن ها در آب انجام مى شود.

به من مي گويد: خوب اگر اينجا مرا نمي خواهد ....مي روم. مي گويم: مي ترسم هيچ جايي براي تو نباشد...آنوقت كجا مي روي؟

INTERNATINAL FLOW OF HUMAN RESOURCES

در يك كشور، نخبگان ومنابع انساني متخصص به طور طبيعي در طبقات اجتماعي، نهادها و حتي وضعيت جغرافيايي ويژه اي(به لحاظ انتخاب محل زندگي و كار) قرار مي گيرند. اگر در فرآيند جهاني شدن، كم اهميت شدن دولت-ملتها را فرض بگيريم. اگر اسطوره ي يكپارچگي جمعيت جهان و جهانگير شدن دانشها و يك سبك زندگي و جهان بيني را جدي بگيريم. آن وقت وضعيت طبيعي منابع انساني متخصص چه خواهد بود؟ آيا به طور طبيعي در طبقات خاصي از جامعه جهاني، نهادها و وضعيت جغرافيايي ويژه اي قرار خواهند گرفت؟ در ذهنم ايده ي خامي كه چندان هم برايم اهميت ندارد هست: روند مهاجرت نخبگان لزوما و مستقيما به سبب ناتواني دولت و اين سيستم اجتماعي در استفاده از آنها نيست كه مثلا اگر نخبه سالاري به فرض محال باب شود، مشكل جريان يكطرفه منابع انساني متخصص به سوي كشورهاي صنعتي حل شود. يك اتفاق بزرگتري دارد مي افتد. آيا جمعيت جهان واقعا ساختي جديد مي يابد؟ آيا ايده هايي از اين دست را مي شود جدي گرفت؟

عادت اعتياد

������ 

aya mardome iran hamani ra ke mikhahand entekhab karde and? 

ايمان و آهن

���دور دوم انتخابات رياست جمهوري� 

ما فقط اخلاقمون به هم نمي خوره!

تقديم به امير همايون شريف.

تصوير سازي از جهاني شدن

كساني كه جهاني شدن را به عنوان ايدئولوژي دنبال مي كنند مي كوشند جنبه هاي زيست محيطي و ابعاد انفسي وجود آدمي را به ساير ساحات تسري دهند.

iranian intelectual 

...

با يك آمريكايي اگر بنشيني شايد بارها كلمه"من" را به كار برد: من فكر مي كنم...من احساس مي كنم.....من مي گويم... به نظر من... با اينكه زياد "من" مي شنوي اما منيتي نمي بيني. اما فروتني ،...مي بيني. با يك ايراني اگر بنشيني شايد يكبار هم كلمه"من" را نشنوي. چراكه منيت در نظر او بد است من گفتن بد است.اما كوه تكبرش روي سرت خراب مي شود.ايراني فكر مي كند خداست! اينها هيچ كدام ايرادي ندارد.اشكال اين است كه ايراني موحد نيز هست!!!!

زبان چكامه

چيزي كه همواره در ايران زياد بوده شاعر است. تعداد كتب تذكره اي كه ما داريم(كه داخل هر كدام دست كم چند هزار شاعر آمده) به تنهايي از كتب شعر ديگر ملل بيشتر است. حالا يك سوال و يك دغدغه پيش مي آيد:آخر اينكه زبان چكامه سرايان و نقش ارتباطي چكامه رادر اين مرز و بوم بايد جدي گرفت. اما سوال :چه اتفاقي افتاده كه انديشه وران ايهام شاعري را بر بيان روشن ترجيح داده اند؟آيا جز پاسخ تكراري استبداد حرف ديگري نيست؟

جهاني شدن زمان

فرض كنيد ضرورت پيدا كند همه جاي دنيا از يك سيستم محاسبه زمان استفاده كنند. شامل 1-تقويم(خورشيدي/قمري/هجري/ميلادي/...)2-تعطيلات هفتگي/ اينكه سال نو كي باشد و آداب و رسوم مربوطه... در اين صورت تبعات اين يكساني براي آنها كه سيستمشان عوض مي شود چيست؟ تاثيرش تا كجا مي رود؟ آيا مي شود به گزينش و تلفيق دست زد؟ شب و روز را چه كار كنيم؟

TA

جهاني شدن فرهنگ با همه بحران ها و مسايل هويتي كه همراه دارد، دست كم از يك لحاظ براي ما موهبت است: غرب با پشتوانه سنت روانشناسي بويژه روانشناسي انسانگرا و بعد مكتب تحليل رفتار متقابل (Transactional Analysis) شيوه ي سازنده مواجهه با آنچه احساس مي ناميم را در رفتارهاي اجتماعي اش نهادينه كرده. اين رفتارهاي اجتماعي به سرعت جهانگير شده و مي شوند. مي توان گفت بدون استثنا، در ديالوگ نويسي تمام توليدات رسانه اي غرب، الگوي ارتباط ميان فردي برگرفته از تحليل رفتار متقابل، مورد توجهي مسلما آگاهانه و احتمالا سياستگذارانه است. در چند دهه گذشته آشنايي با تحليل رغتار متقابل از آموزشهاي ضروري تمام معلمان، كشيشان، پرستاران، ديپلمات ها و ... در ايالات متحده بوده است. در ايران علاوه بر دروس رشته هاي روانشناسي، مؤسساتي به طور تخصصي كارگاه هايي در اين زمينه برگزار مي كنند كه از كيفيت آنها اطلاع ندارم. پايين را نگاه كنيد. دست كم 10 كتاب به فارسي ترجمه شده كه 2 تاي آنها كلاسيك هستند:"بازيها" از اريك برن و" وضعيت آخر" از هريس؛ هر دو به ترجمه اسماعيل فصيح كه داستان نويس است. اگر برايم فرصت تاثير گذاري بر تصميم گيريها در اين مملكت فراهم بود، دوره هاي تحليل رفتار متقابل را از ضروريات آموزش عمومي قرار مي دادم. به ويژه براي تمام اهالي رسانه ها و مشاغل. مهارت دراين فنون براي تخلق به اخلاق حرفه اي در اين همه ضروري است. برگردم به حرف اولم كه جهانگير شدن اين نگاه براي ما موهبت است؛ چون به مردم ما مي آموزد كه چگونه با احساس خود كنار بيايند، به ويژه خشم كه اين روزها رگه هايش حتي در برنامه هاي طنز تلويزيون مشهود است. ديده ايد كه مردم چقدر در خيابان ، خانه و محيط كارشان عصباني اند؟ اميدوارم صبر از ما گرفته شود تا فكري به حال اين اوضاع بكنيم.

اخلاق حرفه اي

احد فرامرز قراملكي ذاتا فيلسوف- متكلم است.چند سالي است مطالعات مديريتي را به حوزه آگاهيهاي چند جانبه اش افزوده ، از مشاوران ارشد شركتهاي تجاري است.در دايرة المعارف از همين بابت مورد طعن بود كه بازاري است و از اين تنگ چشمي ها كه مكرر نمي كنم.كتابي در آورده به نام اخلاق حرفه اي. از هر فرقه اي كه هستي خواندنش مهم است. اين آدم توانسته فاصله ميان مباني نظري در فلسفه اخلاق و روانشناسي اجتماعي را تا الگوهاي عملياتي اداره سازمانهاي كوچك و بزرگ( از جمله دولتها) بپيمايد. همانطور كه نظرپردازان صاحب نام مديريت مي كنند. به نظرم در ايران يگانه است و در سطح بين المللي صاحب جا. در سياستگذاري براي جهاني شدن مبحث اخلاق حرفه اي براي شركتها مزيتي استراتژيك محسوب است. ويژه تر براي رسانه ها. در الهيات تهران گروه اخلاق تشكيل داده و كارگاه هايي برقرار كه مديران صف نشين به زحمت مي آيند. رفتم در كارگاهش نشستم و در باب اخلاق، جهاني شدن و رسانه قرار هايي كرديم.از هر فرقه اي كه هستي خواندن اخلاق حرفه اي مهم است

وسط دنيا

تازگي علاقه ام به مركز نقشه ها جلب شده.نقشه هاي متعارفي كه در ذهن و كتابخانه هاي ما هست : شرقش جاپون و استراليا و غربش امريكا ست.اندر ميانش اروپا. خوب معلوم است چرا؟ چون هركسي نقشه را مي كشد بقيه را دور و برش مي بيند و خود را درميان.در نقشه هايي كه چيني ها هنوز هم دارند ما در غرب هستيم، امريكا آنطرف و چين با تقريبا فلان قدر جمعيت!، اندر ميان.در نقشه هاي باستاني منطقه مديترانه، اورشليم وسط دنياست.ما الان كجاي دنيا هستيم؟ ايران را مي گويم. اين خودش يك كار تحقيقي است كه ببينيم در دوران مختلف تاريخي و از جمله دوران معاصر ، خودمان را كجا ديده ايم. اين مساله در تحليل هويت فرهنگي/ملي و حتي فردي مردم يك بوم زيست خيلي مهم است. ما معدودي نقشه از جهانگردان مسلمان در اختيار داريم. اين كار كه گفتم علاوه بر گردآوري نقشه ها يك كار زبانشناختي سنگين ميبرد.كسي هست كمك كند؟

درويش مجيد تهرانيان

اين روزها دنبال منابعي درباره "فلسفه تاريخ و نظريات جهاني شدن" ميگردم. فقط يك شرقي مقيم امريكا كه نمي دانم چيني است يا جاپوني يك مقاله در همين2005 داشت و ديگر نيافتم.دكتر آشنا گفت مجيدتهرانيان استاد دانشگاه هاوايي چيزهايي در اين زمينه دارد. ضمن جستجو ديدم مقاله اي با عنوان CIVILIZATION: A GLOBAL JOURNEY به سمپوزيوم سالانه شاه نعمت الله ولي كه در دانشگاه سنت ژوزف كاليفرنيا برگزار شده داده. سخنران افتتاحيه، قطب درويشان نعمت اللهي نور علي تابنده بود.نام سيد جعفر شهيدي نيز ميان سخنرانان به چشم مي خورد.نمي دانستم تهرانيان گرايشهاي معنوي نيز دارد .هرچند غيرمنتظره هم نبود.آدرسش اينجاست http://www.ssnv.org/archives.htm

alo salam